ΟΟΣΑ: Νέες πιέσεις για ευκολότερες απολύσεις στην Ελλάδα
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ για την Προστασία της Απασχόλησης ανοίγει έναν ακόμη κύκλο συζητήσεων για την ευελιξία της αγοράς εργασίας στην Ελλάδα. Ο διεθνής οργανισμός θεωρεί ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο γύρω από τις καταγγελίες συμβάσεων, τις αποζημιώσεις και τις ομαδικές απολύσεις παραμένει «δυσκίνητο», δυσκολεύοντας – όπως υποστηρίζει – την προσαρμογή των επιχειρήσεων και περιορίζοντας την κινητικότητα των εργαζομένων. Η Ελλάδα βαθμολογείται με 2,8 στον δείκτη προστασίας, έναντι 2,3 του ευρωπαϊκού μέσου όρου, διαφορά που ο ΟΟΣΑ ερμηνεύει ως ένδειξη αυξημένης προστασίας.
Η έκθεση αναλύει τέσσερις βασικούς άξονες: τις διαδικασίες προειδοποίησης, τον χρόνο προειδοποίησης και το ύψος των αποζημιώσεων, το πλαίσιο προστασίας από καταχρηστικές απολύσεις και τη δικαστική πρακτική. Στην Ελλάδα, η προειδοποίηση μπορεί να φτάσει έως και τέσσερις μήνες ανάλογα με την προϋπηρεσία, ενώ η αποζημίωση για έναν εργαζόμενο με ένα έτος υπηρεσίας αντιστοιχεί σε δύο μισθούς χωρίς προειδοποίηση. Στις χώρες του ΟΟΣΑ, οι αντίστοιχες υποχρεώσεις είναι αισθητά χαμηλότερες, με μέσο όρο αποζημίωσης περίπου 1,1 μισθό για τετραετή προϋπηρεσία.
Στο πεδίο των ομαδικών απολύσεων, ο οργανισμός θεωρεί ότι οι πρόσθετες διαβουλεύσεις και εγκρίσεις που απαιτούνται στην Ελλάδα επιμηκύνουν υπερβολικά τη διαδικασία. Για τα συνδικάτα, ωστόσο, αυτός ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο περιθώριο διαπραγμάτευσης για την προστασία εκατοντάδων εργαζομένων, ειδικά σε περιόδους οικονομικής πίεσης.
Η συζήτηση γύρω από την «ευελιξία» της ελληνικής αγοράς εργασίας δεν μπορεί να αποκοπεί από το ευρύτερο εργασιακό περιβάλλον. Η Ελλάδα καταγράφει από τις υψηλότερες εβδομαδιαίες ώρες εργασίας στην Ευρώπη, ενώ η αγοραστική δύναμη παραμένει χαμηλή. Παράλληλα, οι πρόσφατες ρυθμίσεις για το 13ωρο και το 6ήμερο έχουν εντείνει τις ανησυχίες για εξάντληση των εργαζομένων και απουσία ουσιαστικών δικλίδων προστασίας.
Σε αντίθεση με τα μοντέλα της Βόρειας Ευρώπης, όπου η χαμηλή προστασία από τις απολύσεις συνοδεύεται από ισχυρό κράτος πρόνοιας, η απώλεια εργασίας στην Ελλάδα συχνά οδηγεί σε άμεσο οικονομικό αδιέξοδο. Αυτό το κενό καθιστά τις προτάσεις του ΟΟΣΑ ιδιαίτερα κρίσιμες, καθώς η μείωση του κόστους απόλυσης μπορεί να ενισχύσει την επιχειρηματική ευελιξία, αλλά ταυτόχρονα να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους εργαζομένους.
Η έκθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό δίλημμα ανάμεσα στην εργοδοτική ευελιξία και την κοινωνική προστασία. Σε μια αγορά εργασίας που ήδη δοκιμάζεται από χαμηλές αμοιβές και αυξημένη εργασιακή πίεση, η βαθμολογία 2,8 δεν αποτυπώνει προνόμια, αλλά τα τελευταία διαθέσιμα αναχώματα απέναντι στην αυθαιρεσία.
