Καύσιμα: Νέο κύμα ανατιμήσεων φέρνει η κρίση στη Μέση Ανατολή – Στο +17% το diesel μέσα σε έναν μήνα
Η κατάρρευση της εκεχειρίας στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει έντονη αναταραχή στις διεθνείς αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε νέο ράλι τιμών που επηρεάζει άμεσα και την ελληνική αγορά καυσίμων.
Από τις αρχές Ιουλίου, η αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης έχουν φτάσει μια ανάσα από τα 2 ευρώ το λίτρο, παρά την έκπτωση που προσφέρουν τα ελληνικά διυλιστήρια για να περιορίσουν τις ανατιμήσεις. Χωρίς αυτή την παρέμβαση, η βενζίνη θα είχε ήδη ξεπεράσει τα 2,10 ευρώ και το diesel τα 2,05 ευρώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς.
Το πρόβλημα δεν εντοπίζεται πλέον στην επάρκεια αργού πετρελαίου, αλλά στη μειωμένη παραγωγή διυλισμένων προϊόντων. Ζημιές σε περίπου 30 διυλιστήρια στη Μέση Ανατολή, διακοπές λειτουργίας μονάδων στην Ευρώπη, το κλείσιμο τεσσάρων διυλιστηρίων στις ΗΠΑ και η παύση λειτουργίας δέκα ρωσικών μονάδων λόγω επιθέσεων έχουν περιορίσει δραματικά την παγκόσμια παραγωγή diesel. Η Ρωσία, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς πετρελαίου κίνησης, έχει αναστείλει τις εξαγωγές της, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται καθαρά στους δείκτες της αγοράς: από τις 18 Ιουνίου έως τις 23 Ιουλίου, το Brent ενισχύθηκε κατά 26,1%, οι διεθνείς τιμές της βενζίνης κατά 28,7% και του πετρελαίου κίνησης κατά 53,6%. Στην Ελλάδα, οι αυξήσεις στην αντλία περιορίστηκαν στο 1,4% για τη βενζίνη και στο 17,7% για το diesel, χάρη στην απορρόφηση μέρους των ανατιμήσεων από τα διυλιστήρια.
Παρά τις ανησυχίες για κερδοσκοπία μετά την κατάργηση του πλαφόν, τα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας και πρατηρίων παραμένουν σχεδόν αμετάβλητα. Ο έντονος ανταγωνισμός λειτουργεί ως φρένο σε νέες αυξήσεις, ενώ πολλά πρατήρια διατηρούν σταθερή εμπορική πολιτική. Την ίδια στιγμή, η καλοκαιρινή ζήτηση αυξάνει την κατανάλωση βενζίνης κατά περίπου 10%, ενισχύοντας την πίεση στην αγορά.
Η δεύτερη φάση της κρίσης χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη αβεβαιότητα, καθώς οι εξελίξεις εξαρτώνται από την αποκατάσταση των διυλιστηρίων, την επανέναρξη των ρωσικών εξαγωγών και τη συνολική γεωπολιτική κατάσταση. Στην Ελλάδα, τα διυλιστήρια έχουν εξασφαλίσει εναλλακτικές προμήθειες αργού, διατηρώντας υψηλή παραγωγή και αποτρέποντας προβλήματα επάρκειας. Ωστόσο, αν οι διεθνείς πιέσεις συνεχιστούν, δεν αποκλείεται η εξέταση νέων μέτρων στήριξης, όπως στοχευμένες παρεμβάσεις στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.
Η κρίση συμπίπτει με την κορύφωση της τουριστικής περιόδου, επαναφέροντας στο προσκήνιο και την επάρκεια αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη. Παρά τις διεθνείς δυσκολίες, η ελληνική αγορά παραμένει σταθερή, χάρη στην έγκαιρη προσαρμογή των προμηθειών και την υψηλή παραγωγή των εγχώριων διυλιστηρίων.
