ΕΚΤ και τράπεζες «σφίγγουν» ξανά τη στρόφιγγα: Πιο αυστηρά πιστωτικά κριτήρια για επιχειρήσεις και νοικοκυριά στην ευρωζώνη
Οι τράπεζες της ευρωζώνης προχωρούν σε νέα αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και η ενεργειακή αστάθεια αυξάνουν τους κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές. Σύμφωνα με την Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων του β’ τριμήνου, που πραγματοποιείται από τις εθνικές κεντρικές τράπεζες σε συνεργασία με την ΕΚΤ, οι περιορισμοί αφορούν τόσο τα εταιρικά δάνεια όσο και τη χρηματοδότηση των νοικοκυριών, συμπεριλαμβανομένων των στεγαστικών και της καταναλωτικής πίστης.
Οι τράπεζες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές απέναντι στους κινδύνους που απορρέουν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ειδικά τον πόλεμο στο Ιράν. Η χαμηλότερη ανοχή κινδύνου και η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές εξελίξεις αποτελούν τους βασικούς λόγους που οδηγούν σε περαιτέρω σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής. Η έρευνα δημοσιεύεται λίγες ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ για τη νομισματική πολιτική, όπου αναμένεται διατήρηση των επιτοκίων στα τρέχοντα επίπεδα, με πιθανότητα νέας αύξησης τον Σεπτέμβριο.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας, με το Brent να ξεπερνά τα 90 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά μετά από πέντε εβδομάδες, εντείνει τις πιέσεις στην οικονομία. Ο τραπεζικός δανεισμός παραμένει κρίσιμος για την επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων, λειτουργώντας παράλληλα ως δείκτης για το πώς οι μεταβολές των επιτοκίων επηρεάζουν την πραγματική οικονομία.
Παρά την αυστηροποίηση των κριτηρίων, η ζήτηση εταιρικών δανείων παρουσιάζει μικρή αύξηση. Οι επιχειρήσεις αναζητούν χρηματοδότηση για αποθέματα, κεφάλαιο κίνησης και πάγιες επενδύσεις, ενώ καταγράφονται και ανάγκες αναδιάρθρωσης ή αναχρηματοδότησης χρέους. Αντίθετα, η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια μειώνεται σημαντικά, καθώς η επιδείνωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης και οι υψηλότερες δόσεις λόγω επιτοκίων αποθαρρύνουν τους υποψήφιους δανειολήπτες. Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι και οι προοπτικές της αγοράς κατοικίας επηρεάζουν αρνητικά τη διάθεση για νέα δάνεια.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ένα τραπεζικό σύστημα που λειτουργεί με αυξημένη προσοχή, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις, η ενεργειακή κρίση και οι προσδοκίες για νέα αύξηση επιτοκίων διαμορφώνουν ένα πλαίσιο όπου οι τράπεζες επιλέγουν πιο συντηρητική στάση, επηρεάζοντας άμεσα την πρόσβαση σε χρηματοδότηση για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.