«Σούπερ Ελ Νίνιο» και ακραίος καύσωνας στην Ευρώπη: Πιέσεις στις αγορές εμπορευμάτων και φόβοι για νέες αυξήσεις τιμών
Οι αναλυτές βλέπουν ανατροπές στις αγορές τροφίμων, μετάλλων και ενέργειας.
Οι αγορές εμπορευμάτων βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής, καθώς η Ευρώπη βιώνει ένα παρατεταμένο κύμα καύσωνα την ώρα που οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για την εμφάνιση ενός «ισχυρού επεισοδίου Ελ Νίνιο» μέσα στους επόμενους μήνες. Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός εκτιμά ότι το φαινόμενο θα εκδηλωθεί στον τροπικό Ειρηνικό μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου, με επιπτώσεις που αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τις διεθνείς αγορές.
Το Ελ Νίνιο, που συνδέεται με αύξηση της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας και ακραία καιρικά φαινόμενα, έχει ήδη αρχίσει να προκαλεί ανησυχία στους επενδυτές. Όπως επισημαίνουν αναλυτές της αγοράς εμπορευμάτων, οι υψηλότερες θερμοκρασίες, οι ξηρασίες και οι έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να ανατρέψουν τις προβλέψεις σε όλες τις κατηγορίες επενδυτικών στοιχείων. Ο διευθυντής προβλέψεων της Metdesk, Νταν Λέοναρντ, εκτιμά ότι το επερχόμενο επεισόδιο μπορεί να ξεπεράσει σε ένταση τα μεγάλα φαινόμενα των ετών 1982, 1997 και 2015.
Οι επιπτώσεις δεν θα είναι ομοιόμορφες. Στην ενέργεια, οι τιμές του φυσικού αερίου ενδέχεται να υποχωρήσουν εάν ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο αποδειχθεί θερμότερος από το συνηθισμένο. Αντίθετα, η γεωργία αναμένεται να δεχθεί ισχυρό πλήγμα. Η Societe Generale καταγράφει άνοδο 7% στις τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων μέσα σε έναν μήνα, ενώ τα «soft commodities» – κακάο, καφές, σιτάρι – αυξήθηκαν κατά 8% την τελευταία εβδομάδα. Στις ΗΠΑ, οι τιμές τροφίμων τον Μάιο ήταν αυξημένες κατά 3,1% σε ετήσια βάση.
Η Man Group προειδοποιεί ότι ένα ισχυρό Ελ Νίνιο μπορεί να οδηγήσει σε διψήφιο πληθωρισμό τροφίμων έως το 2027. Οι αποδόσεις καλλιεργειών στις πληγείσες περιοχές ενδέχεται να μειωθούν κατά 5%–12%, ενώ η παραγωγή βασικών προϊόντων όπως το ρύζι μπορεί να υποχωρήσει έως και 8%. Ο διαχειριστής χαρτοφυλακίου Άλμπερτ Τσου τονίζει ότι οι επενδυτές κινδυνεύουν να υποτιμήσουν την κλιματική μεταβλητότητα, αντιμετωπίζοντας το φαινόμενο ως μεμονωμένο επεισόδιο.
Η Bank of America επισημαίνει ότι η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο, με το θερμικό στρες να εξελίσσεται σε διαρθρωτικό φαινόμενο. Καλλιέργειες όπως καφές, κακάο, καλαμπόκι και σιτάρι θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, ενώ η παραγωγή ζάχαρης σε Βραζιλία και Ταϊλάνδη αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 10% την περίοδο 2026–2027.
Οι πιέσεις επεκτείνονται και στα μέταλλα. Η παραγωγή χαλκού απαιτεί μεγάλες ποσότητες νερού, γεγονός που καθιστά τις μονάδες ευάλωτες σε συνθήκες ξηρασίας. Στο αλουμίνιο, η ενεργοβόρα διαδικασία παραγωγής εξαρτάται από φθηνή ηλεκτρική ενέργεια, συχνά υδροηλεκτρική, η οποία επίσης επηρεάζεται από την κλιματική αστάθεια. Η αυξημένη ζήτηση για ψύξη, τρόφιμα και τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό για περιορισμένους ενεργειακούς και υδάτινους πόρους.
Οι αναλυτές συμφωνούν ότι η αγορά εισέρχεται σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας, με το «Σούπερ Ελ Νίνιο» να λειτουργεί ως καταλύτης για ανατιμήσεις σε κρίσιμα προϊόντα και πρώτες ύλες. Οι επενδυτές καλούνται να προετοιμαστούν για ένα περιβάλλον όπου η κλιματική μεταβλητότητα δεν αποτελεί εξαίρεση, αλλά νέο κανόνα.
