Αρχή Καταναλωτή vs ΕΛΣΤΑΤ: Δύο διαφορετικές εικόνες για τις τιμές στην αγορά
Υποτιμήσεις στους τιμοκαταλόγους, αυξήσεις στο ράφι
Η ανακοίνωση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για 1.898 υποτιμήσεις σε βασικά προϊόντα από την 1η Απριλίου έως τις 24 Ιουνίου δημιούργησε την εντύπωση ότι οι τιμές στην αγορά αποκλιμακώνονται. Οι μειώσεις αφορούν κυρίως νωπό κρέας, καφέ, τυριά, ελαιόλαδο και ζυμαρικά, προϊόντα που επηρεάζουν άμεσα το καλάθι του νοικοκυριού. Ωστόσο, τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για τον Μάιο παρουσιάζουν μια διαφορετική εικόνα, θέτοντας το κρίσιμο ερώτημα: έχουν περάσει οι υποτιμήσεις στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής;
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι μεγαλύτερες μηνιαίες μειώσεις καταγράφηκαν σε δημητριακά πρωινού (-6,9%), λαχανικά (-4,7%), φρούτα (-2,3%), νωπά ή κατεψυγμένα ψάρια (-2,7%) και αρνί-κατσίκι (-1,9%). Τα λαχανικά είχαν τη μεγαλύτερη συμβολή στη μείωση του πληθωρισμού, κατά 0,14 μονάδες. Αντίθετα, στις κατηγορίες που προβάλλει η Αρχή, όπως μοσχάρι και χοιρινό, δεν καταγράφεται καμία μείωση. Το μόνο κρέας με πτώση τιμής είναι το αρνί και κατσίκι, με ελάχιστη επίδραση στον δείκτη.
Παρόμοια απόκλιση εμφανίζεται στα τυριά. Παρά τις 63 υποτιμήσεις που αναφέρει η Αρχή, η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει αύξηση 1% μέσα σε έναν μήνα, η οποία ενίσχυσε τον πληθωρισμό. Το ίδιο ισχύει και για τον συσκευασμένο καφέ: ενώ η Αρχή μιλά για 120 μειώσεις, ο καφές δεν εμφανίζεται στις κατηγορίες με αξιοσημείωτη πτώση τιμών. Αντίθετα, οι μεγαλύτερες μειώσεις εντοπίζονται σε προϊόντα που δεν βρίσκονται στο επίκεντρο της ανακοίνωσης, όπως φρούτα, λαχανικά και ψάρια.
Την ίδια στιγμή, σημαντικές αυξήσεις εξουδετέρωσαν μεγάλο μέρος των μειώσεων στα τρόφιμα. Οι τιμές σε εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία, ταχυφαγεία και κυλικεία αυξήθηκαν κατά 2,4%, ασκώντας τη μεγαλύτερη ανοδική επίδραση στον γενικό δείκτη (+0,28 μονάδες). Ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα ξενοδοχεία (+11%), η βενζίνη (+2,3%), τα ενοίκια (+0,6%) και ο ηλεκτρισμός (+0,7%). Αντίθετα, μειώσεις καταγράφηκαν στο φυσικό αέριο (-9,2%), στο πετρέλαιο κίνησης (-8,5%), στα άλλα καύσιμα (-10,8%) και στις αεροπορικές μεταφορές (-12%).
Η διαφορά στις δύο εικόνες οφείλεται στη μεθοδολογία: η Αρχή καταγράφει υποτιμήσεις στους τιμοκαταλόγους προμηθευτών και χονδρεμπόρων, ενώ η ΕΛΣΤΑΤ μετρά τις τελικές τιμές στο ράφι. Το αποτέλεσμα είναι μια αντίφαση που προβληματίζει: αν έχουν σημειωθεί σχεδόν 1.900 υποτιμήσεις, γιατί οι μεγαλύτερες μειώσεις στο καλάθι του νοικοκυριού εντοπίζονται σε προϊόντα που δεν περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Αρχής; Τα επίσημα στοιχεία αφήνουν το ερώτημα ανοιχτό, ενώ οι καταναλωτές βιώνουν καθημερινά την πραγματική εικόνα της αγοράς.