Το σχέδιο που μπορεί να ανατρέψει τον καπιταλισμό της τεχνητής νοημοσύνης…
Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πάψει να αποτελεί απλώς μια τεχνολογική κούρσα ανάμεσα σε κολοσσούς της Silicon Valley. Μετατρέπεται σταδιακά σε πεδίο όπου διαμορφώνεται η επόμενη οικονομική τάξη. Καθώς η OpenAI βλέπει το προβάδισμά της να πιέζεται από ανταγωνιστές όπως η Google και η Anthropic, ο Σαμ Άλτμαν επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από την τεχνολογία στους κανόνες του νέου οικονομικού μοντέλου.
Η πρόταση που εξετάζει η εταιρεία – παραχώρηση 5% του μετοχικού κεφαλαίου στο αμερικανικό Δημόσιο – αποτελεί μια πρωτοφανή ιδέα «κοινωνικοποίησης» μέρους της υπεραξίας που δημιουργεί η AI .
Η OpenAI βρίσκεται σε πρώιμες συζητήσεις με την κυβέρνηση Τραμπ για ένα μοντέλο δημόσιας συμμετοχής, το οποίο θα μπορούσε να επεκταθεί και σε άλλες εταιρείες του κλάδου. Με αποτίμηση 852 δισ. δολαρίων, το 5% αντιστοιχεί σε περίπου 42,6 δισ. δολάρια – ποσό που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση ενός δημόσιου επενδυτικού ταμείου, αντίστοιχου με το Alaska Permanent Fund, το οποίο αποδίδει μέρος των κερδών στους πολίτες. Ο Άλτμαν υποστηρίζει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί πλούτο με ρυθμούς που δεν συμβαδίζουν με την αύξηση της απασχόλησης, μεταφέροντας δυσανάλογα οφέλη στους κατόχους των αλγορίθμων και των υποδομών .
Η πρόταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου η κυβέρνηση των ΗΠΑ ενισχύει τον έλεγχο στις εταιρείες προηγμένης τεχνολογίας. Ήδη έχει αποκτήσει ποσοστό 10% στην Intel, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι εξετάζει τρόπους ώστε το κοινό να αποκτήσει συμμετοχή στις εταιρείες AI. Η OpenAI, από την πλευρά της, έχει ταχθεί υπέρ ενός δημόσιου ταμείου πλούτου που θα επιτρέπει σε κάθε πολίτη να επωφελείται από την οικονομική ανάπτυξη που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, ακόμη και χωρίς επενδυτική δραστηριότητα στις αγορές .
Η υλοποίηση ενός τέτοιου μοντέλου, ωστόσο, δεν είναι απλή. Απαιτεί νομοθετική παρέμβαση, συναίνεση των μεγαλύτερων εταιρειών του κλάδου και έναν αξιόπιστο μηχανισμό διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων αξίας εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Παράλληλα, εγείρει κρίσιμα ερωτήματα: ποιος δικαιούται αυτόν τον πλούτο, ποιος τον διαχειρίζεται και πώς μπορεί το κράτος να γίνει μέτοχος σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς να επηρεαστεί ο ανταγωνισμός.
Η συζήτηση ανοίγει σε μια στιγμή όπου η OpenAI δεν διαθέτει πλέον το αδιαμφισβήτητο τεχνολογικό προβάδισμα των προηγούμενων ετών. Η Google επιταχύνει την ανάπτυξη των μοντέλων Gemini, η Anthropic ενισχύει τη θέση της με το Claude και ο ανταγωνισμός μεταφέρεται πλέον στη διαμόρφωση των θεσμικών κανόνων της οικονομίας της AI. Υπό αυτό το πρίσμα, η πρόταση του Άλτμαν δεν αφορά μόνο την OpenAI, αλλά το ποιος θα καθορίσει το οικονομικό μοντέλο της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης και ποιος θα καρπωθεί τον πλούτο που αυτή παράγει .
