ΔΕΗ: Τι πραγματικά συμβαίνει με την απόσυρση των εκσκαφέων και την πορεία της απολιγνιτοποίησης
Η ΔΕΗ επιχειρεί να βάλει τέλος στα σενάρια και τις παρανοήσεις γύρω από την απόσυρση των παλαιών εκσκαφέων στο ορυχείο Μαυροπηγής, ξεκαθαρίζοντας ότι πρόκειται για μια καθαρά τεχνική και επιχειρησιακή διαδικασία, στο πλαίσιο της αποκατάστασης των εδαφών και της μετάβασης της Δυτικής Μακεδονίας στη νέα ενεργειακή εποχή. Όπως επισημαίνει, η απολιγνιτοποίηση δεν είναι μια βίαιη αποχώρηση, αλλά μια στρατηγική επιλογή που στηρίζεται σε οικονομικά, περιβαλλοντικά και τεχνολογικά δεδομένα.
Για δεκαετίες ο λιγνίτης αποτέλεσε τη βάση της ηλεκτροπαραγωγής στη χώρα. Ωστόσο, το κόστος των δικαιωμάτων CO₂ –που πλέον κινείται στα 80-100 ευρώ/τόνο– έχει καταστήσει την παραγωγή ενέργειας από λιγνίτη μη ανταγωνιστική. Με ειδικές εκπομπές που φτάνουν έως 1,6 τόνους CO₂/MWh, το κόστος μόνο για τους ρύπους μπορεί να αγγίξει τα 160 ευρώ/MWh, όταν η χονδρική τιμή ρεύματος κυμαίνεται γύρω στα 90 ευρώ. Ακόμη και η σύγχρονη μονάδα «Πτολεμαΐδα V» συμμετέχει ελάχιστα στο σύστημα λόγω του υψηλού λειτουργικού κόστους.
Παράλληλα, η τεχνολογική εξέλιξη έχει αλλάξει τις ανάγκες του δικτύου. Οι παλιές λιγνιτικές μονάδες, με τη μεγάλη τεχνική δυσκαμψία τους, δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός συστήματος που βασίζεται όλο και περισσότερο στις ΑΠΕ. Η σταθερότητα πλέον εξασφαλίζεται από ευέλικτες μονάδες και σύγχρονα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας. Η ΔΕΗ επενδύει σε μεγάλης κλίμακας έργα μπαταριών, αντλησιοταμίευσης και νέες μονάδες φυσικού αερίου, δημιουργώντας ένα ανθεκτικό και διαφοροποιημένο ενεργειακό χαρτοφυλάκιο.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόσυρση των τριών παλαιών εκσκαφέων στην Πτολεμαΐδα. Μετά από δεκαετίες λειτουργίας, τα μηχανήματα παρουσίαζαν σοβαρή δομική κόπωση και διάβρωση, καθιστώντας τα στατικά ασταθή. Η ελεγχόμενη κατεδάφιση με εκρηκτικά αποτελεί τη διεθνώς ασφαλέστερη πρακτική για τέτοιου είδους εξοπλισμό, αποφεύγοντας την έκθεση εργαζομένων σε επικίνδυνες εργασίες σε μεγάλο ύψος. Τα υλικά οδηγούνται εξ ολοκλήρου σε ανακύκλωση, στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας.
Η ΔΕΗ υπογραμμίζει ότι η απόσυρση δεν επηρεάζει την τρέχουσα εξορυκτική δραστηριότητα, ενώ παράλληλα προχωρά σε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αποκατάστασης εδαφών. Ήδη πάνω από 80.000 στρέμματα πρώην ορυχείων έχουν αποκατασταθεί, με 55.000 στρέμματα να αποδίδονται στο Δημόσιο για νέες χρήσεις – από αγροτική παραγωγή έως ζώνες αναψυχής και εγκατάσταση καθαρών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Η Δυτική Μακεδονία μετασχηματίζεται σε έναν από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς κόμβους της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Φωτοβολταϊκά πάρκα 2,13 GW, έργα αποθήκευσης, μονάδες ΣΗΘΥΑ και επενδύσεις στο πράσινο υδρογόνο συνθέτουν το νέο τοπίο. Παράλληλα, σχεδιάζεται Μουσείο Βιομηχανικής Κληρονομιάς στην Πτολεμαΐδα, όπου θα διατηρηθούν και θα αναδειχθούν εμβληματικά βιομηχανικά κτίρια και μηχανήματα, τιμώντας την ιστορία της περιοχής.
Με επενδυτικό πλάνο 5,75 δισ. ευρώ, η ΔΕΗ δηλώνει ότι η μετάβαση δεν είναι απώλεια, αλλά μια ευκαιρία για ένα νέο, βιώσιμο και τεχνολογικά προηγμένο μέλλον για τη Δυτική Μακεδονία.
