ΗΠΑ ανοίγουν «παράθυρο» 60 ημερών στο ιρανικό πετρέλαιο
Προσωρινή άδεια εξαγωγών, αντιφατικά μηνύματα για τους πυρηνικούς επιθεωρητές και σκιά το Στενό του Ορμούζ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες(ΗΠΑ) άνοιξαν ένα παράθυρο 60 ημερών που επιτρέπει στο Ιράν να εξάγει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές, προσφέροντας στην Τεχεράνη μια σημαντική οικονομική ανάσα την ώρα που οι δύο πλευρές επιχειρούν να διαμορφώσουν μια πιο σταθερή βάση για ειρηνευτική συμφωνία . Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς χαρακτήρισε τον πρώτο γύρο συνομιλιών στην Ελβετία «πολύ καλό», υποστηρίζοντας ότι το Ιράν συμφώνησε στην επιστροφή πυρηνικών επιθεωρητών – έναν ισχυρισμό που η Τεχεράνη διέψευσε, αναδεικνύοντας τις βαθιές διαφορές που παραμένουν.
Παρά την πρόοδο που αναγνωρίζουν και οι δύο πλευρές, το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη την προηγούμενη εβδομάδα αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα. Η προσωρινή άρση κυρώσεων έχει προκαλέσει έντονη κριτική στο εσωτερικό των ΗΠΑ, με Ρεπουμπλικανούς να κατηγορούν την κυβέρνηση ότι προσφέρει οικονομική ενίσχυση στο Ιράν χωρίς επαρκείς δεσμεύσεις για τα πυρηνικά και τις περιφερειακές του δραστηριότητες.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται και το Στενό του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως. Η Τεχεράνη χαιρέτισε την εξαίρεση που επιτρέπει τις ενεργειακές πωλήσεις, αλλά ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να εγκαταλείψει τη στρατηγική της επιρροή στην περιοχή, ειδικά όσο συνεχίζονται οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο. Ο πρόεδρος Τραμπ, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο «δεν πρέπει να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς», αλλά για την κάλυψη βασικών αναγκών του ιρανικού λαού.
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, με το Brent να κινείται γύρω στα 78 δολάρια το βαρέλι, καθώς η αύξηση των ιρανικών εξαγωγών δημιουργεί προσδοκίες για μεγαλύτερη προσφορά. Η άρση ενός ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ έχει ήδη επιτρέψει στην Τεχεράνη να αυξήσει τις αποστολές πετρελαίου, ενισχύοντας τις πιέσεις στις τιμές.
Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν εύθραυστες. Το Σαββατοκύριακο οι συνομιλίες κινδύνευσαν να εκτροχιαστούν μετά από νέες δηλώσεις του Τραμπ και απειλές αποχώρησης της ιρανικής αντιπροσωπείας. Παρά ταύτα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν στη δημιουργία επιτροπής υψηλού επιπέδου, ομάδων εργασίας για πυρηνικά και κυρώσεις, καθώς και μηχανισμού αποτροπής συγκρούσεων στον Λίβανο.
Η επόμενη φάση των συνομιλιών θα συνεχιστεί στο Μπίργκενστοκ της Ελβετίας, με αντιπροσωπείες χαμηλότερου επιπέδου να παραμένουν για τεχνικές διαβουλεύσεις. Το Ιράν, πάντως, επιμένει ότι το Στενό του Ορμούζ «δεν θα επιστρέψει στην προπολεμική του κατάσταση», ενώ οι ΗΠΑ διαβεβαιώνουν ότι έχουν διαμορφώσει μηχανισμό που θα διατηρήσει τη θαλάσσια οδό ανοικτή.
