Κτηματολόγιο: Πότε διορθώνονται τα λάθη χωρίς δικαστήρια και ποιο είναι το πραγματικό κόστος για τους ιδιοκτήτες
Χιλιάδες πολίτες αντιμέτωποι με λανθασμένες εγγραφές – Ποιες περιπτώσεις λύνονται διοικητικά και πότε η δικαστική οδός είναι μονόδρομος
Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα βρίσκονται αντιμέτωποι με λάθη στις κτηματολογικές εγγραφές, ακόμη και όταν είχαν καταθέσει σωστά όλα τα δικαιολογητικά κατά τη φάση της κτηματογράφησης. Σε αρκετές περιπτώσεις, αποφάσεις επιτροπών ενστάσεων ή δασικών υπηρεσιών δεν ενσωματώθηκαν ποτέ στα στοιχεία του Κτηματολογίου, με αποτέλεσμα οι πολίτες να καλούνται σήμερα να διορθώσουν σφάλματα που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι .
Το βασικό ερώτημα που ανακύπτει αφορά το ποιος επωμίζεται το κόστος. Στην πράξη, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες πληρώνουν δικηγόρους, μηχανικούς και λοιπά έξοδα, ακόμη και για περιπτώσεις όπου η διόρθωση θα έπρεπε να είχε γίνει αυτόματα από τις υπηρεσίες. Η δυνατότητα εξωδικαστικής επίλυσης εξαρτάται από το είδος του λάθους και από το αν η υπόθεση μπορεί να αντιμετωπιστεί διοικητικά.
Η πιο συνηθισμένη κατηγορία είναι τα πρόδηλα σφάλματα – εμφανή λάθη που προκύπτουν από τους τίτλους και τα στοιχεία του φακέλου. Αυτές οι περιπτώσεις διορθώνονται με αίτηση στο Κτηματολογικό Γραφείο, χωρίς δικαστήριο. Αν το αίτημα απορριφθεί ή δεν εξεταστεί εγκαίρως, ο πολίτης μπορεί να προσφύγει στον Κτηματολογικό Δικαστή. Αντίστοιχα, όταν υπάρχει ήδη απόφαση επιτροπής ενστάσεων που δεν έχει ενσωματωθεί, ο ιδιοκτήτης μπορεί να ζητήσει την εφαρμογή της, προσκομίζοντας τα σχετικά έγγραφα .
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις περιπτώσεις ακινήτων που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη». Όταν υπάρχει νόμιμος τίτλος και πληρούνται οι προϋποθέσεις, η διόρθωση μπορεί να γίνει εξωδικαστικά μέσω προδήλου σφάλματος. Ωστόσο, όταν υπάρχουν αντικρουόμενες διεκδικήσεις, ασαφείς τίτλοι, ζητήματα χρησικτησίας ή διαφωνίες για τα όρια, η δικαστική οδός είναι αναπόφευκτη.
Από τις πιο δαπανηρές διαδικασίες παραμένουν οι γεωμετρικές διορθώσεις – αλλαγές σε θέση, σχήμα, όρια ή εμβαδόν. Απαιτούν τεχνική τεκμηρίωση, τοπογραφικά διαγράμματα και εξειδικευμένη εργασία μηχανικών, με το κόστος να επιβαρύνει σχεδόν αποκλειστικά τον ιδιοκτήτη. Παράλληλα, εκκρεμότητες που σχετίζονται με δασικούς χάρτες συνεχίζουν να δημιουργούν προβλήματα, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις το Δημόσιο εξακολουθεί να εμφανίζεται ως δικαιούχος παρά τις αποφάσεις που δικαιώνουν τους πολίτες .
Η ανάγκη για ταχύτερη ενσωμάτωση αποφάσεων και αποτελεσματικότερη λειτουργία των υπηρεσιών θεωρείται κρίσιμη για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών και τη μείωση του οικονομικού βάρους που καλούνται να επωμιστούν για λάθη που δεν προέρχονται από τους ίδιους.
