Ορμούζ: Το πέρασμα ανοίγει, αλλά ο λογαριασμός μένει για την ελληνική γεωργία
Eλληνική γεωργία: Γιατί η αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές δεν ανακουφίζει τον Έλληνα παραγωγό – Οι τιμές λιπασμάτων, η ενεργειακή κρίση και η καθυστερημένη επίδραση στα τρόφιμα
Η προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ προκάλεσε άμεση αντίδραση στις διεθνείς αγορές, με το Brent να υποχωρεί από τα υψηλά των 126 δολαρίων στα 83 δολάρια το βαρέλι. Τα χρηματιστήρια πανηγύρισαν, όμως η εικόνα αυτή δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα που αντιμετωπίζει ο Έλληνας αγρότης. Το κόστος παραγωγής για το 2026 έχει ήδη «κλειδώσει» σε τιμές κρίσης, καθώς τα λιπάσματα και τα καύσιμα αγοράστηκαν μήνες πριν την αποκλιμάκωση.
Το κλείσιμο του Ορμούζ στις 28 Φεβρουαρίου 2026 διέκοψε το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και LNG, αλλά και το ένα τρίτο του θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων. Η ουρία, βασικό αζωτούχο λίπασμα, εκτοξεύθηκε έως τα 850 δολάρια τον Απρίλιο, σημειώνοντας άνοδο 80% σε λίγους μήνες. Για καλλιέργειες όπως το βαμβάκι της Θεσσαλίας, που απαιτούν έως 200 κιλά ουρίας ανά στρέμμα, το κόστος έγινε δυσβάσταχτο, ενώ η άνοδος του πετρελαίου επιβάρυνε ακόμη περισσότερο την άρδευση.
Παρά την αποκλιμάκωση στις αγορές, η ζημιά για το 2026 έχει ήδη γίνει. Οι τιμές των εισροών που αγοράστηκαν ακριβά θα περάσουν στα τρόφιμα με καθυστέρηση 6–9 μηνών, επηρεάζοντας τον πληθωρισμό έως τις αρχές του 2027. Ήδη ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή κινήθηκε ανοδικά το πρώτο τετράμηνο του έτους, ενώ ο πληθωρισμός τροφίμων παραμένει στο 3,5%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει μέσο ετήσιο πληθωρισμό 3,7% για το 2026, με ουσιαστική αποκλιμάκωση από το 2027.
Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν, αν και σημαντική, δεν προσφέρει άμεση ανακούφιση. Η εκκαθάριση του ναρκοπεδίου στο Ορμούζ θα χρειαστεί 40–50 ημέρες, ενώ οι μονάδες παραγωγής λιπασμάτων απαιτούν εβδομάδες ή μήνες για να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία. Επιπλέον, η συμφωνία παραμένει εύθραυστη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων αναταράξεων.
Η κρίση ανέδειξε μια βαθιά διαρθρωτική αδυναμία: η ελληνική γεωργία εξαρτάται σχεδόν απόλυτα από εισαγόμενα λιπάσματα και ακριβή ενέργεια, χωρίς στρατηγικά αποθέματα ή μηχανισμούς αντιστάθμισης κινδύνου. Η ανάγκη για εθνική στρατηγική –από αποθήκες ασφαλείας λιπασμάτων έως ενεργειακή αυτονομία στην άρδευση– είναι πλέον επιτακτική.
Η γεωπολιτική ένταση μπορεί να υποχωρεί, όμως ο οικονομικός αντίκτυπος για τους παραγωγούς και τα νοικοκυριά θα συνεχίσει να γίνεται αισθητός για πολλούς μήνες ακόμη.
