Σύνταξη έως και 7 χρόνια νωρίτερα: Ποιοι ελεύθεροι επαγγελματίες κερδίζουν την «έξοδο» πριν τα 67
Η 40ετία, τα πλασματικά έτη και η διαδοχική ασφάλιση ανοίγουν τον δρόμο για χιλιάδες ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ
Χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ έχουν σήμερα τη δυνατότητα να αποχωρήσουν από την εργασία αρκετά χρόνια πριν από το γενικό όριο των 67 ετών. Παρά τις συνεχείς αλλαγές στο ασφαλιστικό, εξακολουθούν να ισχύουν διατάξεις που επιτρέπουν συνταξιοδότηση είτε με 40 χρόνια ασφάλισης στο 62ο έτος είτε ακόμη νωρίτερα μέσω της διαδοχικής ασφάλισης, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μειώνει το όριο ηλικίας έως και κατά επτά χρόνια.
Κεντρικό εργαλείο για ταχύτερη έξοδο αποτελεί η συμπλήρωση της 40ετίας. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν πλασματικούς χρόνους –όπως στρατιωτική θητεία, σπουδές, τέκνα ή κενά ασφάλισης– ώστε να φτάσουν πιο γρήγορα στο απαιτούμενο όριο. Για τις γυναίκες επαγγελματίες εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα πλήρους σύνταξης στα 67 με 15 χρόνια πραγματικής ασφάλισης, χωρίς χρήση πλασματικών ετών. Ωστόσο, όσες βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση 40ετίας μπορούν να αξιοποιήσουν την εξαγορά χρόνου και να αποχωρήσουν στο 62ο έτος, όπως στην περίπτωση ασφαλισμένης του πρώην ΤΕΒΕ που με δύο πλασματικά έτη φτάνει άμεσα το όριο.
Αντίστοιχες επιλογές έχουν και οι άνδρες επαγγελματίες. Όσοι συμπληρώνουν τα 67 και διαθέτουν τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν άμεσα, με δυνατότητα αναγνώρισης μόνο της στρατιωτικής θητείας. Η μεγάλη πλειονότητα, όμως, στοχεύει στην έξοδο στα 62 μέσω της 40ετίας. Ενδεικτική είναι η περίπτωση ασφαλισμένου του πρώην ΤΕΒΕ που με 37 χρόνια ασφάλισης και αναγνώριση τριών πλασματικών ετών αποκτά άμεσα δικαίωμα πλήρους σύνταξης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγορία των νέων ασφαλισμένων, δηλαδή όσων εντάχθηκαν στην ασφάλιση μετά την 1η Ιανουαρίου 1993. Οι συγκεκριμένοι μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στα 62, χωρίς να απαιτείται 40ετία, αρκεί να διαθέτουν 15 χρόνια ασφάλισης και 750 ημέρες εργασίας την τελευταία πενταετία. Η μείωση αφορά μόνο την εθνική σύνταξη, γεγονός που καθιστά την επιλογή αυτή ελκυστική για πολλούς.
Το μεγαλύτερο «κλειδί» για πρόωρη έξοδο, ωστόσο, παραμένει η διαδοχική ασφάλιση. Η δυνατότητα συνυπολογισμού χρόνων από διαφορετικά ταμεία επιτρέπει σε ασφαλισμένους με λίγα ένσημα σε άλλους φορείς να αξιοποιήσουν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις. Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις μητέρας με 1.100 ένσημα ΙΚΑ που μπορεί να συνταξιοδοτηθεί επτά χρόνια νωρίτερα, εμπόρου με 100 ένσημα ΙΚΑ που αποχωρεί πλήρως στα 62, αλλά και ασφαλισμένου με έναν χρόνο στο ΝΑΤ που κερδίζει επίσης επτά χρόνια χάρη στις ειδικές διατάξεις του ναυτικού ταμείου.
Για όσους χρειάζονται επιπλέον χρόνο ώστε να συμπληρώσουν τη 40ετία, η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί βασικό εργαλείο. Το κόστος για έναν ελεύθερο επαγγελματία της πρώτης ασφαλιστικής κατηγορίας ανέρχεται σε 184,30 ευρώ τον μήνα, με δυνατότητα εξόφλησης σε δόσεις, εφάπαξ ή με παρακράτηση από τη μελλοντική σύνταξη. Η αυξανόμενη τάση για πρόωρη αποχώρηση οδηγεί σε μεγαλύτερη αξιοποίηση τόσο των πλασματικών ετών όσο και της διαδοχικής ασφάλισης, που αποτελούν πλέον τα δύο σημαντικότερα μέσα για όσους θέλουν να ανοίξουν νωρίτερα την πόρτα της συνταξιοδότησης.
