Ανατιμήσεις που «παγώνουν» την οικοδομή: Η αγορά κατοικίας σε καθεστώς αβεβαιότητας
Οι κατασκευαστές βλέπουν τα κόστη να ξεφεύγουν, τα περιθώρια κέρδους να συρρικνώνονται και τα δημόσια έργα να απειλούνται
Οι συνεχείς ανατιμήσεις στα κατασκευαστικά υλικά έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό περιβάλλον για την ελληνική οικοδομή, επηρεάζοντας τόσο την ανάπτυξη νέων κατοικιών όσο και τα έργα υποδομών. Οι εταιρείες του κλάδου κάνουν λόγο για κόστη που κινούνται εκτός ελέγχου, με αποτέλεσμα ορισμένα έργα να ακυρώνονται ή να επανεξετάζονται. Η κατάσταση επιβαρύνεται από τις πληθωριστικές πιέσεις που εντάθηκαν μετά τον πόλεμο στο Ιράν, οδηγώντας σε αυξήσεις έως και 30% σε βασικά υλικά, ενώ σε ορισμένες κατηγορίες οι ανατιμήσεις είναι ακόμη μεγαλύτερες.
Παρά τη διαρκή ζήτηση για διαμερίσματα, η αγορά δείχνει να φτάνει στα όριά της. Τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος καταγράφουν επιβράδυνση στους ρυθμούς αύξησης των τιμών, με το πρώτο τρίμηνο του 2026 να κλείνει στο 5,7%, έναντι 8,3% το προηγούμενο τρίμηνο. Η υποχώρηση αυτή σημαίνει ότι οι κατασκευαστές δεν μπορούν πλέον να μετακυλίουν τις αυξήσεις των υλικών στις τελικές τιμές πώλησης, όπως συνέβαινε μέχρι πρόσφατα, περιορίζοντας σημαντικά τα περιθώρια κέρδους.
Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι η διαχείριση ρίσκου έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη. Όταν οι τιμές πώλησης δεν μπορούν να αυξηθούν, οι εταιρείες αναγκάζονται να αποδεχθούν μικρότερα κέρδη ή να αποσύρονται από έργα που μέχρι πριν από ενάμιση χρόνο θεωρούσαν βιώσιμα. Η αβεβαιότητα γύρω από το τελικό κόστος οδηγεί σε πιο αυστηρή αξιολόγηση νέων αναπτύξεων, με αρκετές εταιρείες να «παγώνουν» επενδυτικά σχέδια.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην κερδοφορία. Η ρευστότητα πιέζεται ασφυκτικά, καθώς οι προμηθευτές έχουν μειώσει δραστικά τα περιθώρια πίστωσης. Όπως αναφέρει ο CEO της Ten Brinke στην Ελλάδα, οι προσφορές που παλαιότερα συνοδεύονταν από προθεσμία πληρωμής 40–45 ημερών, πλέον ισχύουν μόλις για 24 έως 48 ώρες, λόγω των καθημερινών μεταβολών στις τιμές. Η αλλαγή αυτή δυσκολεύει τον προγραμματισμό και αυξάνει το λειτουργικό βάρος των εταιρειών.
Ακόμη πιο οξυμένη είναι η κατάσταση στα δημόσια έργα. Οι εργοληπτικές οργανώσεις κάνουν λόγο για «συνθήκες ανωτέρας βίας», καθώς καλούνται να υλοποιήσουν συμβάσεις με τιμές που δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα. Σε επιστολή τους προς το Υπουργείο Υποδομών, ζητούν την ενεργοποίηση της νομοθετικής πρόβλεψης για αναθεώρηση τιμών, υπογραμμίζοντας ότι οι αυξήσεις δεν είναι προσωρινές και ότι η οικονομική ισορροπία των συμβάσεων έχει ανατραπεί.
Οι φορείς του κλάδου προειδοποιούν ότι χωρίς άμεση παρέμβαση, πολλά έργα κινδυνεύουν να σταματήσουν, με σοβαρές επιπτώσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η αγορά αναμένει πλέον τις επίσημες μετρήσεις της οικοδομικής δραστηριότητας για τον Μάρτιο, που θα δημοσιευθούν στα τέλη Ιουνίου, ώστε να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια το μέγεθος της πίεσης που δέχεται ο κλάδος.
