Η ΕΚΤ πάτησε τη σκανδάλη αύξησης των επιτοκίων – Tι θα κρίνει τις επόμενες κινήσεις
Η πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά το 2023, τα σενάρια για πληθωρισμό και ανάπτυξη και οι κρίσιμες αποφάσεις των επόμενων μηνών
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023, ανεβάζοντας το βασικό επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την έναρξη ενός νέου κύκλου νομισματικής σύσφιξης, σε μια περίοδο όπου η αβεβαιότητα κυριαρχεί λόγω του πολέμου στο Ιράν. Η Κριστίν Λαγκάρντ ξεκαθάρισε ότι καμία μελλοντική απόφαση δεν θεωρείται δεδομένη, καθώς η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης επηρεάζουν άμεσα τον πληθωρισμό και την ομαλότητα στη ναυσιπλοΐα στα στενά του Ορμούζ .
Στο τραπέζι της ΕΚΤ βρίσκονται δύο βασικά σενάρια. Το πρώτο, πιο δυσμενές, προβλέπει παρατεταμένο πόλεμο και έντονη αναστάτωση στην εφοδιαστική αλυσίδα. Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να εκτοξευθεί στο 4% φέτος και να φτάσει το 5,3% το 2027, πριν αποκλιμακωθεί σταδιακά. Το βασικό σενάριο, που προϋποθέτει συντομότερη λήξη των εχθροπραξιών, τοποθετεί τον πληθωρισμό στο 3% για το 2026 και στο 2% το 2028, με πιο ήπια πίεση στις τιμές .
Με βάση αυτά τα δεδομένα, η ΕΚΤ εξετάζει νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, ενώ δεν αποκλείεται και μία ακόμη προς το τέλος του έτους. Ωστόσο, αν οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρήσουν ταχύτερα, η Τράπεζα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να αντιστρέψει μέρος των αυξήσεων ακόμη και πριν από το 2027. Η Λαγκάρντ το διατύπωσε ξεκάθαρα: «Δεν δεσμευόμαστε σε συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων», φράση που επιβεβαιώνει την ευελιξία της ΕΚΤ σε ένα περιβάλλον γεμάτο αστάθειες .
Το δεύτερο σενάριο, πιο αισιόδοξο, προβλέπει ταχύτερη αποκλιμάκωση της κρίσης. Ακόμη κι έτσι, η επιστροφή της εφοδιαστικής αλυσίδας σε πλήρη ομαλότητα θα απαιτήσει μήνες, καθώς το ενεργειακό σοκ από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ έχει ήδη ενσωματωθεί στις τιμές. Για τον λόγο αυτό, ακόμη και στο θετικό σενάριο, μια νέα αύξηση τον Σεπτέμβριο θεωρείται πιθανή .
Πέρα από τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ παρακολουθεί στενά και την ανάπτυξη. Στο ακραίο σενάριο, η οικονομία της ευρωζώνης θα μπορούσε να επιβραδυνθεί στο 0,5% φέτος και στο 0,4% το 2027, πριν ανακάμψει. Αν η ανάπτυξη αποδειχθεί ασθενέστερη από τις προβλέψεις, η Τράπεζα δεν αποκλείει μειώσεις επιτοκίων για να αποτρέψει τον κίνδυνο αποπληθωρισμού και ύφεσης .
Η ΕΚΤ βρίσκεται έτσι σε μια λεπτή ισορροπία: από τη μία, πρέπει να συγκρατήσει τον πληθωρισμό που τροφοδοτείται από γεωπολιτικές εντάσεις· από την άλλη, οφείλει να προστατεύσει την ευρωπαϊκή οικονομία από μια νέα περίοδο στασιμότητας. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν ποια κατεύθυνση θα επικρατήσει.
