ΔΝΤ: Σήμα κινδύνου για το δημόσιο χρέος της ΕΕ – Πάνω από 130% του ΑΕΠ έως το 2040
Γήρανση πληθυσμού, άμυνα και ενεργειακή μετάβαση «φουσκώνουν» τις δαπάνες
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί για μια ανησυχητική πορεία του δημόσιου χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Γενική Διευθύντρια Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα να τονίζει ότι, χωρίς άμεσες παρεμβάσεις, ο μέσος όρος χρέους των κρατών-μελών θα εκτοξευθεί πάνω από το 130% του ΑΕΠ έως το 2040 . Η πίεση προέρχεται από τρεις βασικούς άξονες: τη γήρανση του πληθυσμού, την ανάγκη ενίσχυσης των συστημάτων Υγείας και συντάξεων, και τις δαπάνες για την ενεργειακή μετάβαση. Σε αυτά προστίθενται οι αυξημένες αμυντικές ανάγκες, που αναμένεται να επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς κατά περίπου 5% του ΑΕΠ μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι χώρες με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια θα χρειαστεί να λάβουν δύσκολες αποφάσεις, είτε αυξάνοντας τη φορολογία είτε περικόπτοντας άλλες δαπάνες, ώστε να χρηματοδοτήσουν τις αμυντικές τους υποχρεώσεις με ουδέτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα . Παράλληλα, τόνισε τη σημασία των μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη, επισημαίνοντας ότι ακόμη και μέτριες παρεμβάσεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά την απαιτούμενη δημοσιονομική προσαρμογή.
Σύμφωνα με το Fiscal Monitor του Απριλίου, η ανοδική τάση του χρέους είναι ήδη ορατή: στην Ευρωζώνη προβλέπεται άνοδος από 87,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 89,7% το 2031 . Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, με εξαίρεση τέσσερις χώρες –Ελλάδα, Κύπρο, Ισπανία και Πορτογαλία– το χρέος των υπολοίπων αυξάνεται. Το Ταμείο εκτιμά ότι το 2031 το ελληνικό χρέος θα βρίσκεται χαμηλότερα όχι μόνο από το ιταλικό, αλλά και από το γαλλικό και το βελγικό.
Για την Ελλάδα, το ΔΝΤ προβλέπει σημαντική αποκλιμάκωση: από 145,7% του ΑΕΠ το 2025 στο 110,9% το 2031, χάρη σε ισχυρή ανάπτυξη, πρωτογενή πλεονάσματα, χαμηλό κόστος δανεισμού και μακρά διάρκεια αποπληρωμής του χρέους . Η εικόνα ενισχύεται από την ενεργητική διαχείριση των τελευταίων ετών, όπως η πρόωρη εξόφληση δανείων του ΔΝΤ και η ταχύτερη αποπληρωμή των διακρατικών δανείων του πρώτου μνημονίου.
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα δεν αναμένεται να δεχθεί πρόσθετη πίεση από αμυντικές και συνταξιοδοτικές δαπάνες. Οι αμυντικές δαπάνες βρίσκονται ήδη σε υψηλό επίπεδο –2,9% του ΑΕΠ το 2025– και προβλέπεται να παραμείνουν σταθερές, ενώ οι συντάξεις αναμένεται να μειωθούν ως ποσοστό του ΑΕΠ χάρη στις μεταρρυθμίσεις των προηγούμενων ετών . Οι δαπάνες Υγείας θα αυξηθούν, αλλά με ρυθμό που δεν αναμένεται να ανατρέψει την καθοδική πορεία του χρέους.
Η ανάλυση του ΔΝΤ σκιαγραφεί μια Ευρώπη που βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο δημοσιονομικό σταυροδρόμι. Η ανάγκη για μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομική πειθαρχία και στοχευμένες επενδύσεις καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς η επόμενη δεκαετία θα καθορίσει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών της Ένωσης.
