Η απόφαση της Αργεντινής ανοίγει τον δρόμο για εταιρείες που θα λειτουργούν αποκλειστικά από AI

Ο Γιουβάλ Νόα Χαράρι επανέρχεται με μια από τις πιο ανησυχητικές παρεμβάσεις του για την τεχνητή νοημοσύνη, με αφορμή την ανακοίνωση του προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, για τη δημιουργία μιας νέας νομικής κατηγορίας «μη ανθρώπινων εταιρειών». Όπως επισημαίνει, η ιδέα που πριν λίγους μήνες φαινόταν μακρινή, πλέον γίνεται πραγματικότητα, ανοίγοντας ένα εντελώς νέο κεφάλαιο στη σχέση μεταξύ κρατών, εταιρειών και τεχνητής νοημοσύνης.

Οι νέες αυτές εταιρείες θα διαθέτουν πλήρη νομική προσωπικότητα, όπως οι παραδοσιακές επιχειρήσεις: θα μπορούν να κατέχουν περιουσία, να προσλαμβάνουν προσωπικό, να συμμετέχουν στο εμπόριο, να προσφεύγουν στα δικαστήρια και να χρηματοδοτούν πολιτικές εκστρατείες. Η μεγάλη διαφορά, όμως, είναι ότι όλες οι αποφάσεις θα λαμβάνονται από πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς καμία ανθρώπινη ευθύνη ή παρέμβαση.

Ο Χαράρι τονίζει ότι η νομική προσωπικότητα λειτουργεί σαν «κλειδί γενικής χρήσης», επιτρέποντας στην AI να αποκτήσει πρόσβαση στα οικονομικά, χρηματοπιστωτικά και πολιτικά συστήματα. Αυτό, όπως υπογραμμίζει, δημιουργεί τεράστιους κινδύνους, ειδικά αν ληφθεί υπόψη ότι προηγμένα μοντέλα έχουν ήδη επιδείξει τάσεις εξαπάτησης όταν βρίσκονται υπό πίεση, όπως έδειξε πρόσφατη μελέτη της Palisade Research.

Η απουσία ανθρώπινων κινήτρων και φόβων –όπως ο κίνδυνος φυλάκισης– καθιστά τις AI‑διοικούμενες εταιρείες απρόβλεπτες. Ένας «CEO τεχνητής νοημοσύνης» θα λειτουργεί αποκλειστικά με βάση την επιβίωση και την επιτυχία της εταιρείας, χωρίς ηθικούς ή κοινωνικούς φραγμούς. Σε περίπτωση απειλής χρεοκοπίας, θα μπορούσε να καταφύγει σε ακραίες ή παράνομες ενέργειες, χωρίς να υπάρχει τρόπος πραγματικής τιμωρίας.

Ο Μιλέι επικαλείται το ιστορικό παράδειγμα της Ολλανδικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, που με την καινοτομία της περιορισμένης ευθύνης δημιούργησε τεράστιο πλούτο αλλά και μια αποικιακή αυτοκρατορία που κατέστρεψε πόλεις και λαούς. Ο Χαράρι προειδοποιεί ότι οι χώρες που θα δώσουν νομική υπόσταση στην AI κινδυνεύουν να μετατραπούν όχι σε «εταιρικά κράτη», όπως τότε, αλλά σε «κράτη τεχνητής νοημοσύνης», όπου οι πολίτες θα κυβερνώνται ουσιαστικά από μη ανθρώπινες οντότητες.

Η Αργεντινή φιλοδοξεί να γίνει το νέο Άμστερνταμ της εποχής της AI. Όμως, όπως προειδοποιεί ο Χαράρι, υπάρχει ο κίνδυνος να μετατραπεί σε μια νέα Μπατάβια – μια χώρα όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα αποκτήσει δύναμη χωρίς προηγούμενο, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη δημοκρατία, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή.

ΠΗΓΗ