Τέσσερα στα πέντε φτωχά νοικοκυριά καθυστερούν δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς
Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ αποκαλύπτουν μόνιμη οικονομική ασφυξία – Η Ελλάδα μακράν πρώτη στην Ευρώπη στις καθυστερήσεις πληρωμών
Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα αποτυπώνεται πλέον με τον πιο σκληρό τρόπο: στην αδυναμία των νοικοκυριών να πληρώσουν βασικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με τη στέγη και την ενέργεια. Σύμφωνα με τη νέα μελέτη του ΙΟΒΕ, τα νοικοκυριά που βρίσκονται κάτω από το 60% του διάμεσου εισοδήματος εμφανίζουν διαχρονικά εξαιρετικά υψηλά ποσοστά καθυστερήσεων, τα οποία τα τελευταία χρόνια έχουν εκτοξευθεί. Από το 2024 έως το 2025, σχεδόν 80% των φτωχότερων νοικοκυριών καθυστερούν δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, ποσοστό που αποτυπώνει μια κατάσταση μόνιμης οικονομικής ασφυξίας.
Η επιδείνωση αυτή συνδέεται με τις διαδοχικές κρίσεις που ακολούθησαν το 2020. Η ενεργειακή έκρηξη, η άνοδος του κόστους διαβίωσης και η αύξηση των στεγαστικών δαπανών έχουν περιορίσει δραματικά τα περιθώρια των χαμηλών εισοδημάτων. Για νοικοκυριά που ήδη διαθέτουν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους στη στέγη, ακόμη και μια μικρή αύξηση στο ρεύμα ή στο ενοίκιο αρκεί για να τα οδηγήσει σε καθυστέρηση πληρωμών. Η εικόνα δεν αφορά απλώς κακή διαχείριση, αλλά την αδυναμία κάλυψης βασικών αναγκών.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα πιο ευάλωτα στρώματα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και νοικοκυριά με εισόδημα πάνω από το 60% του διάμεσου αντιμετωπίζουν πλέον δυσκολίες, με τα ποσοστά καθυστερήσεων να κυμαίνονται μεταξύ 30% και 45%. Η πίεση στη μεσαία τάξη αυξάνεται, επιβεβαιώνοντας ότι η στεγαστική κρίση έχει λάβει οριζόντιο χαρακτήρα και δεν αφορά μόνο τους οικονομικά ασθενέστερους.
Η σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Ένωση αναδεικνύει το μέγεθος της ελληνικής ιδιαιτερότητας. Στα φτωχά νοικοκυριά της ΕΕ, οι καθυστερήσεις σε δάνεια, ενοίκια ή λογαριασμούς κυμαίνονται μεταξύ 20% και 28%, ενώ στην Ελλάδα αγγίζουν το 80%. Ακόμη και στα υψηλότερα εισοδήματα, η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παραμένει τεράστια, καθώς στην ΕΕ τα αντίστοιχα ποσοστά δεν ξεπερνούν το 10%.
Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή ενός νοικοκυριού που παλεύει καθημερινά να διατηρήσει σταθερή την κατοικία του, την ώρα που το κόστος ζωής αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα. Η στεγαστική κρίση δεν αφορά πλέον μόνο την πρόσβαση σε κατοικία, αλλά και τη δυνατότητα των πολιτών να ανταποκριθούν στις βασικές οικονομικές τους υποχρεώσεις χωρίς να συσσωρεύουν χρέη.
