Κίνδυνος για την ασφάλεια και την επάρκεια αίματος στην Ελλάδα – Σοβαρές προειδοποιήσεις από ΕΚΕΑ και ΠΑΣΠΑΜΑ
Ανησυχία για την αποσύνδεση του πιστοποιημένου συστήματος e‑Delphyn και τον κίνδυνο λαθών στις μεταγγίσεις, εν μέσω θερινών ελλείψεων.
Έντονη ανησυχία προκαλούν οι προειδοποιήσεις του Συλλόγου Εργαζομένων του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) και του Πανελλήνιου Συλλόγου Πασχόντων από Μεσογειακή και Δρεπανοκυτταρική Αναιμία (ΠΑΣΠΑΜΑ) σχετικά με την ασφάλεια και την επάρκεια αίματος στη χώρα. Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της θερινής περιόδου, κατά την οποία οι ελλείψεις αίματος επιδεινώνονται, καθώς οι συστηματικοί εθελοντές αιμοδότες απουσιάζουν σε διακοπές.
Οι φορείς προειδοποιούν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια αμφισβητούμενη αλλαγή στο πληροφοριακό σύστημα αιμοδοσίας, το οποίο διαχειρίζεται το Εθνικό Μητρώο Αιμοδοτών και όλα τα δεδομένα που αφορούν τις μεταγγίσεις. Η αλλαγή αφορά την απομάκρυνση του διεθνώς πιστοποιημένου συστήματος e‑Delphyn, εγκεκριμένου από τον FDA, το οποίο είχε εγκατασταθεί μετά το 2021 σε έξι μεγάλα κέντρα αιμοδοσίας της Αττικής. Το υπουργείο Υγείας αποφάσισε τον Μάρτιο του 2026 να συνεργαστεί με την ΗΔΙΚΑ, στο πλαίσιο έργου του Ταμείου Ανάκαμψης, οδηγώντας στην αποσύνδεση του ενιαίου συστήματος και στην επιστροφή σε παλαιότερες πλατφόρμες.
Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία, καθώς το e‑Delphyn είχε αρχίσει να ενοποιεί τα δεδομένα αιμοδοσίας σε κρίσιμα νοσοκομεία, μεταξύ των οποίων το Παίδων «Αγία Σοφία», όπου πραγματοποιούνται 80 μεταγγίσεις ημερησίως και παρακολουθούνται 800 πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς. Η αποσύνδεση του συστήματος σε δύο νοσοκομεία οδήγησε ήδη σε σοβαρό λάθος: μια φιάλη αίματος ομάδας «0» καταχωρήθηκε ως «Α» και χορηγήθηκε σε ασθενή, ο οποίος ευτυχώς δεν παρουσίασε επιπλοκές.
Οι εκπρόσωποι των ασθενών τονίζουν ότι το αίμα είναι «ζωντανός βιολογικός ιστός» και απαιτείται ενιαίος κεντρικός έλεγχος σε πραγματικό χρόνο για την παρακολούθηση των αποθεμάτων, των αναγκών και της ασφάλειας των μεταγγίσεων. Η Ελλάδα διαθέτει 100 κέντρα αιμοδοσίας, αλλά η λειτουργία τους παραμένει κατακερματισμένη. Παράλληλα, η χώρα εισάγει ετησίως 17.000 μονάδες αίματος από την Ελβετία, ενώ οι πολυμεταγγιζόμενοι ασθενείς συχνά βρίσκονται σε δεύτερη προτεραιότητα, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Το ΕΚΕΑ έχει εκπονήσει μελέτη και ζητά χρηματοδότηση 13 εκατ. ευρώ για τρία έργα: την επέκταση του ενιαίου πληροφοριακού συστήματος, την ψηφιοποίηση του αρχείου αιμοδοτών και την ηλεκτρονική συμπλήρωση ιστορικού αιμοδοσίας μέσω tablets. Οι εργαζόμενοι και οι ασθενείς διευκρινίζουν ότι δεν αντιτίθενται σε κανέναν φορέα, αλλά θεωρούν ότι η επιστροφή στα παλαιά συστήματα αποτελεί σοβαρό πισωγύρισμα που θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των μεταγγίσεων.
Η ανησυχία εντείνεται από το γεγονός ότι στο παρελθόν έχει καταγραφεί θάνατος ασθενούς στην Ελλάδα λόγω μετάγγισης με λάθος ομάδα αίματος, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για αδιάλειπτη λειτουργία ενός ενιαίου, αξιόπιστου και πιστοποιημένου συστήματος.
