Ο χρυσός έγινε το κορυφαίο αποθεματικό στις κεντρικές τράπεζες
Ρεκόρ αγορών, γεωπολιτική αβεβαιότητα και αναζήτηση εναλλακτικών στο δολάριο αλλάζουν τον παγκόσμιο χάρτη των αποθεματικών
Ο χρυσός αναδεικνύεται πλέον στο νούμερο ένα αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο των κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της ΕΚΤ, το πολύτιμο μέταλλο αντιπροσώπευε το 27% των συνολικών αποθεματικών στο τέλος του 2025, έναντι 20% ένα χρόνο πριν, ενώ τα αμερικανικά ομόλογα υποχώρησαν στο 22% .
Η στροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Η γεωπολιτική αστάθεια, οι κυρώσεις της Δύσης προς τη Ρωσία και η αναζήτηση εναλλακτικών στο δολάριο έχουν ενισχύσει θεαματικά τη ζήτηση για χρυσό. Όπως σημειώνει η Κριστίν Λαγκάρντ, οι εντάσεις διεθνώς λειτουργούν ως «καύσιμο» για τις αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες πλέον διακρατούν πάνω από 36.000 τόνους, επίπεδα που προσεγγίζουν την εποχή του Bretton Woods .
Παράλληλα, η εκρηκτική άνοδος της τιμής του χρυσού –που ξεπέρασε τα 5.500 δολάρια/ουγγιά τον Ιανουάριο– ενίσχυσε περαιτέρω το μερίδιό του στα παγκόσμια αποθεματικά. Αν και τα περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια παραμένουν κυρίαρχα με 42%, η τάση διαφοροποίησης είναι πλέον ξεκάθαρη .
Οι μεγαλύτεροι αγοραστές χρυσού από το 2022 ήταν η Κίνα, η Πολωνία, η Τουρκία και η Ινδία, ενώ εντυπωσιακή είναι η παρουσία της εταιρείας stablecoin Tether, η οποία το 2025 αποτέλεσε τον μεγαλύτερο μεμονωμένο αγοραστή με πάνω από 100 τόνους. Αντίθετα, η Τουρκία προχώρησε το 2026 σε μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις αποθεμάτων των τελευταίων ετών, πουλώντας ή δανείζοντας 130 τόνους μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν .
Την ίδια στιγμή, το ευρώ ενισχύει σταδιακά τον διεθνή του ρόλο. Η έκδοση διεθνούς χρέους σε ευρώ αυξήθηκε κατά 30%, αγγίζοντας σχεδόν το 1 τρισ. ευρώ, ενώ οι καθαρές εισροές ξένων επενδυτών σε περιουσιακά στοιχεία της ευρωζώνης έφτασαν τα 850 δισ. ευρώ, κοντά στα υψηλότερα επίπεδα από τη δημιουργία του κοινού νομίσματος .
Η νέα πραγματικότητα στα αποθεματικά των κεντρικών τραπεζών δείχνει μια παγκόσμια οικονομία που αναζητά μεγαλύτερη ασφάλεια, μεγαλύτερη ανεξαρτησία από το δολάριο και πιο ανθεκτικά εργαλεία σε περιόδους κρίσης.
