Ακρίβεια δύο ταχυτήτων στα τρόφιμα
Τα ευρήματα του ΙΟΒΕ
Η συζήτηση για την ακρίβεια επιστρέφει δυναμικά στο προσκήνιο, την ώρα που η χώρα κινείται σε προεκλογικούς ρυθμούς και η πολιτική αντιπαράθεση εντείνεται. Οι δηλώσεις του επικεφαλής της Metro, Αριστοτέλη Παντελιάδη, αλλά και η απουσία της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης από εκδήλωση του ΣΕΒΤ, ανέδειξαν ξανά το χάσμα ανάμεσα στους κρίκους της αγοράς. Το ερώτημα όμως παραμένει: ποιος ευθύνεται τελικά για τις υψηλές τιμές στα τρόφιμα;
Τα στοιχεία της νέας έρευνας του ΙΟΒΕ, που παρουσιάστηκαν στη συγκεκριμένη εκδήλωση, δείχνουν ότι η βιομηχανία τροφίμων δεν αποτελεί τον βασικό «ένοχο» των ανατιμήσεων. Αντίθετα, η μεγαλύτερη πίεση προέρχεται από τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα, όπου οι αυξήσεις είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με τα τυποποιημένα προϊόντα. Τον Απρίλιο, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα διαμορφώθηκε στο 4,4%, όμως τα νωπά προϊόντα εκτοξεύθηκαν στο 9,2%, έναντι μόλις 0,6% στα επεξεργασμένα.
Η εικόνα αυτή εξηγείται από παράγοντες που ξεφεύγουν από τον έλεγχο της εγχώριας βιομηχανίας: κλιματική αλλαγή, μειωμένη παραγωγή, αυξημένο κόστος μεταφοράς και έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές. Τα στοιχεία των εισαγωγών ενισχύουν το συμπέρασμα ότι μεγάλο μέρος της ακρίβειας είναι «εισαγόμενο», καθώς το κόστος των εισαγόμενων τροφίμων αυξάνεται πολύ ταχύτερα από το κόστος παραγωγής στην Ελλάδα.
Για τον καταναλωτή, ωστόσο, η προέλευση της αύξησης έχει μικρή σημασία. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: οι τιμές έχουν ανέβει αισθητά τα τελευταία χρόνια και αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, επηρεασμένες από τη γεωπολιτική αστάθεια και τις πιέσεις σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας δεν έχει αυξηθεί με ρυθμούς που να επιτρέπουν αντίστοιχη ενίσχυση μισθών και αγοραστικής δύναμης.
Όπως επισημαίνει συχνά και ο ΣΕΒ, η στασιμότητα στην παραγωγικότητα περιορίζει την ικανότητα των νοικοκυριών να απορροφήσουν τις ανατιμήσεις. Έτσι, η ακρίβεια λειτουργεί σαν ένας «αόρατος φόρος» που δεν ψηφίζεται, δεν ανακοινώνεται, αλλά αφαιρεί σταθερά εισόδημα από τους πολίτες. Και επειδή δεν έχει συγκεκριμένο υπεύθυνο, η ευθύνη μεταφέρεται εύκολα από τον έναν κρίκο της αλυσίδας στον άλλον.
