ΠΟΥ: Ραγδαία εξάπλωση στα σακουλάκια νικοτίνης στους νέους
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας(ΠΟΥ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την ταχύτατη εξάπλωση των σακουλακίων νικοτίνης, τα οποία κερδίζουν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς, στοχεύοντας κυρίως ανήλικους και νεαρούς ενήλικες.
Η νέα έκθεση του ΠΟΥ, η πρώτη που εστιάζει αποκλειστικά σε αυτή την κατηγορία προϊόντων, δημοσιεύεται ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας Κατά του Καπνίσματος και αναδεικνύει σοβαρές ελλείψεις στο ρυθμιστικό πλαίσιο πολλών χωρών. Η απουσία κανόνων επιτρέπει στη βιομηχανία να αναπτύσσει επιθετικές στρατηγικές μάρκετινγκ, αυξάνοντας τον κίνδυνο εθισμού σε νεαρές ηλικίες.
Τα σακουλάκια νικοτίνης, μικρές θήκες που τοποθετούνται ανάμεσα στα ούλα και τα χείλη, έχουν εκτοξεύσει τις πωλήσεις τους, ξεπερνώντας τα 23 δισ. συσκευασίες το 2024, με αύξηση 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η σύνθεσή τους περιλαμβάνει νικοτίνη, αρώματα και γλυκαντικά, στοιχεία που τα καθιστούν ιδιαίτερα ελκυστικά στους νέους. Παρά την ταχεία διάδοση, η αγορά παραμένει ουσιαστικά αρρύθμιστη, με τον ΠΟΥ να επισημαίνει ότι περίπου 160 χώρες δεν διαθέτουν εξειδικευμένο πλαίσιο για τη διάθεσή τους.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η νικοτίνη είναι ισχυρά εθιστική και επιβλαβής για τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο των παιδιών και των εφήβων. Η πρώιμη έκθεση μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση, τη μάθηση και να αυξήσει την πιθανότητα εξάρτησης από άλλα προϊόντα καπνού. Παράλληλα, επισημαίνεται η αύξηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία.
Σημαντικό μέρος της έκθεσης αφορά τις πρακτικές μάρκετινγκ που χρησιμοποιεί η βιομηχανία για να προσελκύσει νεανικό κοινό. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται μοντέρνες συσκευασίες, γεύσεις όπως τσιχλόφουσκα, προώθηση μέσω influencers και παρουσία σε συναυλίες και φεστιβάλ. Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ορισμένα προϊόντα μιμούνται ακόμη και συσκευασίες δημοφιλών γλυκισμάτων, ενισχύοντας την απήχησή τους σε παιδιά και εφήβους. Η προβολή ενός «ελκυστικού τρόπου ζωής» και η προώθηση της διακριτικής χρήσης σε σχολεία και χώρους όπου απαγορεύεται το κάπνισμα εντείνουν την ανησυχία.
Η διεθνής εικόνα δείχνει ότι μόλις 16 χώρες έχουν απαγορεύσει την πώληση των σακουλακίων νικοτίνης, ενώ 32 διαθέτουν κάποιο είδος ρύθμισης. Ελάχιστες έχουν περιορισμούς στις γεύσεις ή απαγορεύσεις διαφήμισης, αφήνοντας μεγάλο περιθώριο δράσης στις εταιρείες. Ο ΠΟΥ καλεί τις κυβερνήσεις να υιοθετήσουν ενιαίο και αυστηρό πλαίσιο για όλα τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης, με μέτρα όπως απλές συσκευασίες, αυστηρή επαλήθευση ηλικίας, περιορισμούς στη νικοτίνη και αυξημένη φορολογία.
Η έκθεση καταλήγει ότι η ταχεία εξάπλωση των σακουλακίων νικοτίνης δημιουργεί μια νέα γενιά χρηστών νικοτίνης, σε μεγάλο βαθμό λόγω της ανεπαρκούς ρύθμισης και των επιθετικών πρακτικών μάρκετινγκ. Ο ΠΟΥ ζητά άμεση δράση, προκειμένου να προστατευθούν οι νέοι από έναν αναδυόμενο κίνδυνο που εξελίσσεται ταχύτερα από τις πολιτικές δημόσιας υγείας.
