Γερμανία: Γιγαντιαίο πακέτο ενίσχυσης «κολλημένο» στη γραφειοκρατία…
Παρά τα 584 δισ. δολάρια για έργα υποδομών, η οικονομία δεν βλέπει ακόμη τα οφέλη – Δήμαρχοι και οικονομολόγοι μιλούν για αργές διαδικασίες, λάθος ταξινομήσεις δαπανών και χαμένη δυναμική.
Ένα από τα μεγαλύτερα πακέτα δημοσιονομικής τόνωσης στην ιστορία της Γερμανίας, ύψους 584 δισ. δολαρίων, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανενεργό, εγκλωβισμένο σε ένα πλέγμα γραφειοκρατικών διαδικασιών και αυστηρής δημοσιονομικής κουλτούρας. Παρά τις προσδοκίες ότι το «Big Berlin Bill» θα έδινε ώθηση στην οικονομία και θα ενίσχυε την ευρωπαϊκή ανάπτυξη, η πραγματικότητα δείχνει πως τα κονδύλια δεν έχουν φτάσει εκεί όπου χρειάζονται, αφήνοντας έργα και τοπικές κοινωνίες σε αναμονή.
Στο Βίζενμπουργκ, ο δήμαρχος Μάρκο Μπέκεντορφ δηλώνει ότι δεν έχει λάβει ούτε ένα ευρώ από τα 2 εκατ. δολάρια που περίμενε για βασικές υποδομές, όπως δρόμους, σχολεία και αναβάθμιση βιομηχανικής ζώνης. Όπως εξηγεί, οι αργές διαδικασίες σχεδιασμού και η παραδοσιακή επιφυλακτικότητα απέναντι στο δημόσιο χρέος έχουν παραλύσει την υλοποίηση έργων, σε μια περίοδο που η γερμανική οικονομία έχει ανάγκη από άμεση τόνωση .
Η οικονομία της χώρας παραμένει στάσιμη από την εποχή της πανδημίας, ενώ πιέζεται από το υψηλό ενεργειακό κόστος, τους δασμούς των ΗΠΑ και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα. Η επιχειρηματική εμπιστοσύνη έχει υποχωρήσει σε χαμηλό εξαετίας, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τις αδυναμίες του γερμανικού μοντέλου ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή, οι μεταρρυθμίσεις στο κοινωνικό κράτος παραμένουν παγωμένες λόγω πολιτικών διαφωνιών, επιτείνοντας το αίσθημα στασιμότητας .
Το πακέτο υποδομών είχε στόχο να αναβαθμίσει κρίσιμους τομείς, από σιδηροδρόμους και αυτοκινητοδρόμους μέχρι πανεπιστήμια και δημόσια διοίκηση. Ωστόσο, οι διαδικασίες παραμένουν τόσο αργές ώστε ακόμη και έργα που έχουν τυπικά ξεκινήσει δεν προχωρούν. Ενδεικτικό είναι το φαινόμενο των «φαντασμάτων» εργοταξίων στο Βερολίνο: δρόμοι κλείνουν, ταμπέλες τοποθετούνται, αλλά ουσιαστική πρόοδος δεν καταγράφεται. Ο κατακερματισμός μεγάλων έργων σε μικρότερα τμήματα, για να συμμετέχουν μικρές επιχειρήσεις, συχνά οδηγεί σε καθυστερήσεις αντί για ευελιξία .
Παράδειγμα της γερμανικής υστέρησης αποτελεί και η νέα σιδηροδρομική σήραγγα μέσω των Άλπεων. Ενώ Ιταλία και Αυστρία έχουν σχεδόν ολοκληρώσει τα έργα τους, η Γερμανία βρίσκεται χρόνια πίσω, δημιουργώντας «στενωπούς» που ακυρώνουν τα οφέλη της επένδυσης. Το ίδιο συμβαίνει και στη Βαυαρία, όπου η αναβάθμιση μιας κρίσιμης γραμμής από τα αυστριακά σύνορα προς το Μόναχο παραμένει σε εκκρεμότητα, παρά τη σημασία της για τη βιομηχανική δραστηριότητα της περιοχής .
Ορισμένοι οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι μέρος των κονδυλίων δεν κατευθύνεται σε νέες επενδύσεις, αλλά σε λειτουργικές δαπάνες που ταξινομούνται ως επενδυτικές. Το υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζει ότι υπήρξαν επαναταξινομήσεις, αλλά υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς και ότι η πλήρης ενεργοποίηση του πακέτου απαιτεί χρόνο. Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί ειδική υπηρεσία παρακολούθησης για μεγαλύτερη διαφάνεια στη διάθεση των πόρων .
Παρά τις προσπάθειες επιτάχυνσης, η εικόνα παραμένει προβληματική. Δήμαρχοι και τοπικοί φορείς εκφράζουν απογοήτευση, τονίζοντας ότι η Γερμανία διαθέτει πλέον σημαντικούς πόρους, αλλά όχι τον μηχανισμό για να τους αξιοποιήσει. Η αδυναμία υλοποίησης έργων υποδομής στερεί από τη χώρα την ευκαιρία να ανακτήσει τον ρόλο της ως κινητήρας της ευρωπαϊκής ανάπτυξης, σε μια περίοδο που η ήπειρος χρειάζεται περισσότερο από ποτέ επενδύσεις και σταθερότητα .
