Ευρωδικαστήριο: Καταδίκη της Ρουμανίας για την αυτόματη αναστολή καθηκόντων δικαστή
Η υπόθεση της δικαστού Camelia Bogdan αποκαλύπτει σοβαρές θεσμικές παθογένειες και έλλειψη δικαστικού ελέγχου σε κρίσιμα πειθαρχικά μέτρα
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου καταδίκασε τη Ρουμανία για παραβίαση του άρθρου 6 § 1 της ΕΣΔΑ, κρίνοντας ότι η αυτόματη αναστολή καθηκόντων της δικαστού Camelia Bogdan, χωρίς δυνατότητα δικαστικού ελέγχου, παραβίασε τον πυρήνα του δικαιώματός της πρόσβασης στη δικαιοσύνη . Η υπόθεση αφορά μια πειθαρχική διαδικασία που ξεκίνησε όταν η δικαστής συμμετείχε σε αμειβόμενο σεμινάριο του Υπουργείου Γεωργίας, ενώ παράλληλα δίκαζε υπόθεση με διάδικο το ίδιο Υπουργείο.
Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο της Ρουμανίας αποφάσισε την αποπομπή της, γεγονός που οδήγησε την ίδια να ασκήσει προσφυγή. Ωστόσο, ο νόμος προέβλεπε ότι με την κατάθεση της προσφυγής ενεργοποιείται αυτόματα η αναστολή καθηκόντων, χωρίς μισθό και ασφάλιση. Έτσι, η κ. Bogdan έμεινε εκτός υπηρεσίας για εννέα μήνες, μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο να μειώσει τελικά την ποινή σε εξάμηνη μετάθεση, επιστρέφοντάς της αναδρομικά τους μισθούς της .
Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι η αναστολή επιβλήθηκε «ex lege», χωρίς καμία δυνατότητα της δικαστού να αμφισβητήσει την αναγκαιότητα ή την αναλογικότητα του μέτρου. Ο εθνικός έλεγχος περιοριζόταν αποκλειστικά σε τυπικά ζητήματα, αφήνοντας την προσφεύγουσα χωρίς ουσιαστική πρόσβαση σε δικαστική κρίση. Το Δικαστήριο τόνισε ότι η στέρηση άσκησης καθηκόντων και αποδοχών για τόσο μεγάλο διάστημα συνιστά πλήγμα στην ουσία του δικαιώματος πρόσβασης σε δικαστήριο.
Αντίθετα, το ΕΔΔΑ απέρριψε τους ισχυρισμούς περί προσβολής της ιδιωτικής ζωής, κρίνοντας ότι η αναδρομική καταβολή των μισθών και η έλλειψη επαρκών αποδείξεων για βλάβη στη φήμη της δεν στοιχειοθετούσαν παραβίαση. Για την κύρια παραβίαση, όμως, επιδίκασε αποζημίωση 6.000 ευρώ για ηθική βλάβη και 2.000 ευρώ για δικαστικά έξοδα .
Η απόφαση αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα: τον κίνδυνο που δημιουργούν οι αυτόματοι μηχανισμοί πειθαρχικών μέτρων όταν δεν συνοδεύονται από πραγματικό δικαστικό έλεγχο. Η υπόθεση Bogdan λειτουργεί ως προειδοποίηση για τα κράτη-μέλη σχετικά με την ανάγκη διασφάλισης θεσμικών εγγυήσεων που προστατεύουν την ανεξαρτησία και τα δικαιώματα των δικαστικών λειτουργών.