Ποια επαγγέλματα «σβήνει» το AI και ποια γεννιούνται στη θέση τους
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά την αγορά εργασίας – Τι δείχνουν διεθνείς έρευνες και πού υστερεί η Ελλάδα
Η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει με ταχύτητα την αγορά εργασίας, ανατρέποντας παραδοσιακούς ρόλους και δημιουργώντας νέες ειδικότητες που μέχρι χθες δεν υπήρχαν. Επαγγέλματα όπως γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί, αρχιτέκτονες ή οδηγοί βαρέων οχημάτων δεν εξαφανίζονται, αλλά αλλάζουν μορφή, απαιτώντας νέες δεξιότητες και συνεχή προσαρμογή. Το ίδιο ισχύει και για κλάδους όπως η λογιστική, η βιολογία και η πληροφορική, όπου η τεχνολογία επιβάλλει νέους ρυθμούς εξέλιξης.
Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, το 65% των παιδιών που σήμερα φοιτούν στο σχολείο θα εργαστούν σε επαγγέλματα που ακόμη δεν υπάρχουν. Αντίστοιχη έρευνα της Dell επιβεβαιώνει ότι το 65% των επαγγελμάτων του 2040 δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη, υπογραμμίζοντας το βάθος του μετασχηματισμού που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα φαίνεται να κινείται με πιο αργούς ρυθμούς. Τα στοιχεία της «Εργάνης» δείχνουν ότι η εγχώρια αγορά εργασίας απέχει από τις διεθνείς τάσεις, με περιορισμένη διείσδυση σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και χαμηλή προσαρμοστικότητα σε νέες ειδικότητες. Στο εξωτερικό, ο διάλογος για τα επαγγέλματα του μέλλοντος είναι έντονος, καθώς η τεχνολογία μετασχηματίζει τα πάντα χωρίς επιστροφή.
Η πλατφόρμα Indeed, με πάνω από 300 εκατ. επισκέπτες τον μήνα, κατέγραψε τα επαγγέλματα που θεωρείται πιο δύσκολο να αντικατασταθούν από μηχανές: σεφ, επαγγελματίες μάρκετινγκ και σχεδίου, νοσηλευτές, δάσκαλοι, ειδικοί κυβερνοασφάλειας, στελέχη HR, διαχειριστές logistics, data scientists και εργαζόμενοι της gig economy. Πρόκειται για ρόλους που απαιτούν δημιουργικότητα, ανθρώπινη επαφή ή εξειδικευμένη κρίση.
Ωστόσο, η τεχνολογία δεν καταργεί μόνο θέσεις· δημιουργεί και νέες. Η πλατφόρμα Monster καταγράφει ότι από το 2018 έως το 2025 δημιουργήθηκαν 2 εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας, όπως υπεύθυνοι παραγωγικότητας, χειριστές drone, ελεγκτές ιδιωτικής εναέριας κυκλοφορίας, μηχανικοί αυτόνομων οχημάτων, προσωπικοί ιατρικοί ερμηνευτές και ειδικοί ενσωμάτωσης τεχνολογίας στην καθημερινότητα.
Ακόμη πιο φουτουριστικές ειδικότητες εμφανίζονται σε διεθνείς μελέτες, όπως το καναδικό πρόγραμμα για τις θέσεις εργασίας του 2030: σχεδιαστές σκουπιδιών που τα μετατρέπουν σε χρήσιμα προϊόντα, σύμβουλοι ρομπότ, ειδικοί «αναδάσωσης» κατεστραμμένων περιοχών, σύμβουλοι ψηφιακών νομισμάτων, υπεύθυνοι ψηφιακής μνήμης και δημιουργοί εμβυθιστικών ψηφιακών εμπειριών. Όλες συνδέονται με τον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα ICT, ο οποίος διεθνώς αποτελεί προτεραιότητα, αλλά στην Ελλάδα παραμένει υποτιμημένος.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι ξεκάθαρη: η αγορά εργασίας βρίσκεται σε βαθύ μετασχηματισμό και οι χώρες που θα επενδύσουν έγκαιρα στις τεχνολογίες της γνώσης θα αποκτήσουν σημαντικό πλεονέκτημα. Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή: να προσαρμοστεί στις διεθνείς εξελίξεις και να δημιουργήσει το κατάλληλο περιβάλλον για να ανθίσουν τα επαγγέλματα του μέλλοντος.
