Ψηφιακό δελτίο αποστολής: Ποιους «πιάνει», ποιοι εξαιρούνται, τα πρόστιμα
Τι αλλάζει από 1η Μαΐου
Από την 1η Μαΐου τίθεται σε πλήρη εφαρμογή η δεύτερη φάση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, σηματοδοτώντας μια από τις μεγαλύτερες αλλαγές στη διακίνηση αγαθών των τελευταίων ετών. Η μετάβαση στο νέο σύστημα συνοδεύεται από αντιδράσεις της αγοράς, καθώς φορείς και λογιστές ζητούν παράταση, επισημαίνοντας τεχνικές εκκρεμότητες και ελλείψεις στις οδηγίες εφαρμογής. Παρά τις ενστάσεις, η ΑΑΔΕ προχωρά κανονικά, θεωρώντας το ψηφιακό δελτίο κρίσιμο εργαλείο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τον έλεγχο των εμπορικών συναλλαγών σε πραγματικό χρόνο.
Η πρώτη φάση εφαρμόστηκε τον περασμένο Ιούνιο, καλύπτοντας επιχειρήσεις με τζίρο άνω των 200.000 ευρώ, με εξαίρεση όσες ξεπερνούν τα 5 εκατ. ευρώ και χρησιμοποιούν ERP της μητρικής αλλοδαπής εταιρείας. Συνολικά 155.415 επιχειρήσεις από κλάδους όπως καύσιμα, οικοδομικά υλικά, ιατρικά είδη, αγροτικά και φαρμακευτικά προϊόντα εντάχθηκαν στο νέο πλαίσιο. Η δεύτερη φάση επεκτείνει την υποχρέωση σε πολύ μεγαλύτερο εύρος επιχειρήσεων, καθιστώντας την ψηφιακή έκδοση και διαβίβαση δελτίων αποστολής κανόνα για σχεδόν όλη την αγορά.
Κεντρικό στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι το μοναδικό QR Code που συνοδεύει κάθε διακίνηση αγαθών. Το QR λειτουργεί ως «ψηφιακό διαβατήριο» του φορτίου, επιτρέποντας την πλήρη ιχνηλασιμότητα από την αποθήκη του εκδότη έως τον τελικό παραλήπτη. Μέσω της πλατφόρμας myDATA καταγράφονται όλα τα στάδια μεταφοράς, ενώ οι επιχειρήσεις μπορούν να παρακολουθούν φορτώσεις, μεταφορτώσεις και παραλαβές σε πραγματικό χρόνο. Η ψηφιακή καταγραφή μειώνει τα λάθη, περιορίζει τις απώλειες και απλοποιεί σημαντικά τους ελέγχους.
Το μέτρο αφορά επιχειρήσεις που αποστέλλουν, παραλαμβάνουν, αποθηκεύουν ή μεταφέρουν αγαθά στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους, από χονδρεμπόρους και λιανεμπόρους έως e‑shops, βιοτεχνίες, παραγωγικές μονάδες, logistics και κέντρα διαλογής. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα έκδοσης δελτίου αποστολής από τον παραλήπτη σε ειδικές περιπτώσεις, όπως στις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων, διευκολύνοντας ιδιαίτερα τον πρωτογενή τομέα.
Υπάρχουν ωστόσο και εξαιρέσεις. Επιχειρήσεις που παρέχουν αποκλειστικά υπηρεσίες, όπως δικηγόροι, γιατροί και σύμβουλοι, δεν υποχρεούνται σε έκδοση δελτίου αποστολής. Ορισμένες πολύ μικρές επιχειρήσεις ενδέχεται να ενταχθούν αργότερα, ανάλογα με τις αποφάσεις της ΑΑΔΕ, ενώ οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ έχουν μεταβατικές ρυθμίσεις. Δεν απαιτείται επίσης ψηφιακό δελτίο σε περιπτώσεις όπου δεν υπήρχε υποχρέωση ούτε στο προηγούμενο καθεστώς, όπως σε λιανικές πωλήσεις με άμεση παράδοση χωρίς μεταφορά.
Η εφαρμογή συνοδεύεται από αυστηρά πρόστιμα για όσους διακινούν αγαθά χωρίς ψηφιακό δελτίο: 5.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και 10.000 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικό σύστημα. Οι φορείς της αγοράς προειδοποιούν ότι η έλλειψη πλήρων οδηγιών για κρίσιμα ζητήματα –όπως η αντιμετώπιση τεχνικών προβλημάτων ή η διαχείριση αποκλίσεων– μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στην ομαλή εφαρμογή.
Παρά τις ενστάσεις, το ψηφιακό δελτίο αποστολής αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο της φορολογικής διοίκησης, με στόχο τη διαφάνεια, την ταχύτερη επαλήθευση συναλλαγών και τον περιορισμό των παρατυπιών σε όλο το φάσμα της εφοδιαστικής αλυσίδας.
