Μεταπασχαλινό σοκ ακρίβειας στα ράφια
Οι τιμές ανεβαίνουν, η κατανάλωση πέφτει και τα νοικοκυριά περιορίζουν ακόμη και τα βασικά
Η εικόνα της αγοράς μετά το Πάσχα αποκαλύπτει μια πραγματικότητα που γίνεται ολοένα πιο πιεστική για τα νοικοκυριά. Η ακρίβεια όχι μόνο δεν υποχωρεί, αλλά παγιώνεται, με τις αυξήσεις στα τρόφιμα να φτάνουν το 4,5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. Την ίδια στιγμή, η Eurostat καταγράφει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης στον πληθωρισμό τροφίμων, επιβεβαιώνοντας ότι το πρόβλημα έχει έντονη εγχώρια διάσταση.
Η πασχαλινή αγορά, που παραδοσιακά λειτουργεί ως ανάσα για το λιανεμπόριο, φέτος ανέδειξε την κόπωση των καταναλωτών. Σύμφωνα με εμπορικούς φορείς, η κίνηση ήταν υποτονική, με τον όγκο κατανάλωσης να μειώνεται αισθητά. Τα νοικοκυριά αγόρασαν λιγότερα κιλά κρέατος, περιόρισαν τα δευτερεύοντα προϊόντα και στράφηκαν σχεδόν αποκλειστικά σε προσφορές και οικονομικότερες επιλογές. Η εικόνα συνοψίζεται στο ότι οι καταναλωτές πλήρωσαν περισσότερα, αλλά πήραν λιγότερα.
Εμπορικοί παράγοντες περιγράφουν μια αγορά «καθισμένη», χωρίς διάθεση και χωρίς δυναμική. Ο τζίρος διατηρείται ονομαστικά λόγω των υψηλών τιμών, όμως η πραγματική κατανάλωση –σε όγκο προϊόντων– μειώνεται σταθερά. Η κατάσταση επιβαρύνεται και από τη διεθνή αβεβαιότητα που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας το κλίμα ανασφάλειας.
Μετά το τέλος των γιορτών, η πραγματική εικόνα γίνεται ακόμη πιο εμφανής. Οι εποχικές προσφορές αποσύρονται, νέοι τιμοκατάλογοι περνούν στο ράφι και οι αυξήσεις στη χονδρική μεταφέρονται πλήρως στον καταναλωτή. Αυτό που πολλοί αντιλαμβάνονται ως «νέο κύμα ακρίβειας» είναι ουσιαστικά η στιγμή που οι τιμές εμφανίζονται χωρίς τα προσωρινά «μαξιλάρια» των γιορτών.
Στην αγορά κυριαρχεί η άποψη ότι οι έλεγχοι δεν έχουν την απαιτούμενη ένταση και ότι τα πρόστιμα δεν λειτουργούν αποτρεπτικά. Παράλληλα, οι παρεμβάσεις θεωρούνται αποσπασματικές, χωρίς να αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος. Το πιο ανησυχητικό στοιχείο, σύμφωνα με επαγγελματικούς κύκλους, είναι η αλλαγή στη συμπεριφορά των καταναλωτών: μικρότερα καλάθια, λιγότερες αγορές και περιορισμός ακόμη και στα βασικά είδη. Μια τάση που επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μικρότερων.
