Χαραμάδα τακτοποίησης των χρεών σε εφορίες και ασφαλιστικά ταμεία ανοίγει το σύνολο των ρυθμίσεων με την επαναφορά των 72 δόσεων για παλιές οφειλές, την ένταξη μικρότερων οφειλών στον εξωδικαστικό μηχανισμό, τη δυνατότητα «κουρέματος» του χρέους, αλλά και την πενταετή παραγραφή που ισχύει από τον περασμένο Ιανουάριο.

Η ρύθμιση θα τρέξει από τον Ιούνιο και αφορά 1.500.000 οφειλέτες. Όσοι έχουν ληξιπρόθεσμα χρέη έως και την 31η -12-2023 και παρέμειναν αρρύθμιστες στις 21-4-2026, μπορούν να ενταχθούν στις 72 δόσεις, με χαμηλότερο ποσό πληρωμής τα 30 ευρώ.

Στον ΕΦΚΑ οι οφειλέτες ανέρχονται σε 1.000.000, κυρίως ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Για τα χρέη μετά το 2023 είναι οι πάγιες δόσεις (24 ή 48). Σήμερα, τα επιτόκια διαμορφώνονται στο 4,34% ετησίως για έως 12 δόσεις και στο 5,84% για περισσότερες (13–24 δόσεις), ενώ για έκτακτες οφειλές που φτάνουν έως 48 δόσεις εφαρμόζεται στην πράξη το ίδιο υψηλότερο επίπεδο επιτοκίου.

Το προφίλ των χρεών

Ως προς την ανάλυση των οφειλών στον ΕΦΚΑ διαπιστώνεται ότι:

1. Υπάρχει συγκέντρωση πλήθους οφειλετών στις χαμηλότερες κλίμακες οφειλών με 1.441.358 οφειλέτες (69,53% των οφειλετών) να έχουν οφειλή έως 15.000 € ο καθένας.

2. Το 87,06% των οφειλετών (1.804.633 οφειλέτες) έχουν οφειλή έως 30.000 € ο καθένας μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών αφορά 363.275 οφειλέτες με οφειλή από 15.000 – 30.000 € ο καθένας (15,56% του τρέχοντος υπολοίπου).

3. Μεγάλο μέρος του υπολοίπου οφειλών συγκεντρώνουν 96.500 οφειλέτες που έχουν οφειλή από 50.000 – 100.000 € (13,27% του τρέχοντος υπολοίπου).

4. Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά λίγους μεγαλο-οφειλέτες με οφειλές άνω του 1 εκ. € (2.961 οφειλέτες συγκεντρώνουν το 24,61% του υπόλοιπου οφειλών).

Πως γίνεται η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό

Ο εξωδικαστικός απευθύνεται σε όσους δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν συνολικά τα χρέη τους και χρειάζονται βαθιά αναδιάρθρωση. Επιτρέπεται για πρώτη φορά η ένταξη στον μηχανισμό μικροοφειλετών για χρέη που κυμαίνονται από 5.000 έως 10.000 ευρώ από 10.000 ευρώ και άνω που ίσχυε έως τώρα. Αυτό θα λύσει τα χέρια χιλιάδων ελευθέρων επαγγελματιών.

Πρόκειται για μια αλλαγή που εξασφαλίζει πρόσβαση στον μηχανισμό για επιπλέον 300.000 οφειλέτες. Το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ενώ ο μηχανισμός μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει ακόμη και σε “κούρεμα” της οφειλής, των τόκων ή των προσαυξήσεων.

Παράλληλα, ενεργοποιείται και η δυνατότητα άρσης κατάσχεσης τραπεζικών λογαριασμών, εφόσον εξοφληθεί τουλάχιστον το 25% της βασικής οφειλής και ρυθμιστεί το υπόλοιπο. Στα πλεονεκτήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού συγκαταλέγονται:

• Αναστολή διαδικασιών άσκησης ποινικής δίωξης εφόσον τα χρέη υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και είναι σε καθυστέρηση μεγαλύτερη των 4 μηνών
• Αναστολή μέτρων αναγκαστικής είσπραξης, δηλαδή αναστολή κατασχέσεων επί εισοδημάτων, κλπ.
• Προϋπόθεση ένταξης, η ολοσχερής εξόφληση ή η ένταξη σε πάγιες ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής όλων των τυχόν υπαρχουσών νεότερων οφειλών, οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες από την 1η -1-2024 και εντεύθεν.
• Ο οφειλέτης που εντάσσεται σε αυτόν υποχρεούται να συναινέσει στην άρση του τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, επιτρέποντας στο Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ να αποκτήσουν πλήρη εικόνα της οικονομικής του κατάστασης.
• Με βάση αυτή την αξιολόγηση, μπορεί να προκύψει ρύθμιση έως και 240 μηνιαίων δόσεων δηλαδή η μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής που προβλέπεται σήμερα. Το επιτόκιο είναι σταθερό 3% όλη την περίοδο που διαρκεί η ρύθμιση. Σημαντικό πλεονέκτημα είναι η δυνατότητα διαγραφής προσαυξήσεων και τόκων έως και 100%, αλλά και μερικής διαγραφής βασικής οφειλής που μπορεί να φτάσει έως και το 28%, υπό αυστηρές προϋποθέσεις.

Τι σημαίνει η πενταετία παραγραφής

Η παραγραφή με τα νέα δεδομένα ξεκίνησε από την 1η Ιανουαρίου, που σημαίνει ότι χρέη τα οποία δεν θα βεβαιωθούν από φέτος, μπορούν να παραγραφούν τον Ιανουάριο του 2032.

Αντίθετα, όλα τα χρέη που αφορούν ασφαλιστικές περιόδους έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2025 εξακολουθούν να διέπονται από το προηγούμενο καθεστώς της δεκαετούς παραγραφής, ανεξάρτητα από το πότε θα βεβαιωθούν, που σημαίνει ότι όσα χρέη καταλογίστηκαν μετά το 2016, και ανατρέχουν πέραν της 10ετίας, μπορούν να «σβηστούν» από την καρτέλα των οφειλών.

Ωστόσο, λιγότεροι από 10.000 οφειλέτες έχουν υποβάλει αιτήσεις για παραγραφή χρεών, εκ των οποίων περίπου οι 3.000 έχουν εγκριθεί.

Για παράδειγμα, αν κάποιος οφείλει ασφαλιστικές εισφορές για την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος το 2018 και δεν τις έχει καταβάλει, η παραγραφή της οφειλής του ξεκινά από την 1η Ιανουαρίου 2019. Εάν δεν έχει ειδοποιηθεί ότι χρωστά μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2029, η απαίτηση παραγράφεται. Εάν όμως βεβαιωθεί η οφειλή και του έλθει ατομική ειδοποίηση στις 5 Οκτωβρίου 2021, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2032. Εάν στη συνέχεια γίνει κάποια πράξη διοικητικής εκτέλεσης (λ.χ. κατάσχεση κάποιου περιουσιακού στοιχείου) στις 10 Μαρτίου 2030, η παραγραφή εκτείνεται μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2041.

Αντώνης Βασιλόπουλος