“Χαστούκι” του ΣτΕ στην Εφορία: Αντισυνταγματικό το να αποδέχεσαι την παράβαση για να μειώσεις το πρόστιμο!
Το ΣτΕ «μπλοκάρει» όρους που στερούν δικαιώματα και παραβιάζουν την αναλογικότητα
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έβαλε σαφές όριο στις πρακτικές της φορολογικής διοίκησης σχετικά με την εφαρμογή μειωμένων προστίμων, κρίνοντας ότι ορισμένοι από τους όρους που επιβάλλονται στους φορολογούμενους είναι αντισυνταγματικοί. Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο μετά από προσφυγή της ΑΑΔΕ, η οποία υποστήριζε ότι η ευνοϊκότερη μεταχείριση πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Η φορολογική διοίκηση ζητούσε από τους πολίτες που επιθυμούν μειωμένο πρόστιμο να αποδεχθούν την παράβαση, να παραιτηθούν από κάθε ένδικο μέσο και να καταβάλουν άμεσα το ποσό που τους έχει καταλογιστεί. Το ΣτΕ απέρριψε αυτή τη λογική, επισημαίνοντας ότι τέτοιοι όροι παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας και περιορίζουν αδικαιολόγητα το δικαίωμα δικαστικής προστασίας.
Η απόφαση έχει άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των φορολογουμένων. Ένας πολίτης που θεωρεί ότι έχει αδικηθεί από έναν έλεγχο δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να «ομολογήσει» παράβαση για να τύχει ευνοϊκότερης μεταχείρισης. Αντίστοιχα, όσοι έχουν ήδη προσφύγει στη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να υποχρεώνονται να αποσύρουν την προσφυγή τους ως προϋπόθεση για τη μείωση του προστίμου.
Το ΣτΕ έκρινε επίσης προβληματική την απαίτηση για εφάπαξ καταβολή της οφειλής, καθώς αποκλείει στην πράξη όσους δεν διαθέτουν άμεσα τα απαιτούμενα χρήματα. Η ρύθμιση αυτή θα οδηγούσε σε άνιση μεταχείριση, επιτρέποντας μόνο στους οικονομικά ισχυρότερους να επωφεληθούν από τις ευνοϊκές διατάξεις.
Παράλληλα, το δικαστήριο υπογράμμισε ότι τέτοιοι περιορισμοί θα μπορούσαν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τον έλεγχο της διοίκησης. Αν οι φορολογούμενοι αποθαρρύνονται από το να προσφύγουν στα δικαστήρια, μειώνεται η δυνατότητα εντοπισμού λαθών ή αυθαιρεσιών, πλήττοντας τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Η απόφαση του ΣτΕ θέτει πλέον σαφές πλαίσιο: οι ευνοϊκότερες κυρώσεις μπορούν να εφαρμοστούν, αλλά όχι με όρους που περιορίζουν θεμελιώδη δικαιώματα ή δημιουργούν ανισότητες μεταξύ των φορολογουμένων.
