Το μέτρο για ανάσχεση των αποποιήσεων κληρονομιάς
Ο φόρος κληρονομιάς θα πληρώνεται πλέον από το τίμημα της πώλησης – Τι προβλέπει ο νόμος 5293/2026 και πώς διευκολύνονται οι κληρονόμοι
Η νέα ρύθμιση του νόμου 5293/2026 δίνει λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που οδηγούσε χιλιάδες πολίτες στην αποποίηση κληρονομιάς: την αδυναμία πληρωμής του φόρου κληρονομιάς πριν από τη μεταβίβαση του ακινήτου. Μέχρι σήμερα, όποιος κληρονόμος δεν είχε την απαιτούμενη ρευστότητα δεν μπορούσε να εκποιήσει το ακίνητο, με αποτέλεσμα να χάνει την περιουσία του. Με το νέο πλαίσιο, ο φόρος μπορεί πλέον να εξοφλείται απευθείας από το τίμημα της πώλησης, ανοίγοντας τον δρόμο για αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων που μέχρι τώρα «έμεναν παγωμένα».
Η ρύθμιση επιτρέπει τη σύνταξη συμβολαίου χωρίς το πιστοποιητικό πληρωμής φόρου, αρκεί η δήλωση φόρου κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής να υποβάλλεται ταυτόχρονα με τη δήλωση φόρου μεταβίβασης. Ο συμβολαιογράφος παρακρατεί το ποσό του φόρου από το συμφωνηθέν τίμημα και το αποδίδει απευθείας στη Φορολογική Διοίκηση. Έτσι, ο κληρονόμος δεν χρειάζεται να διαθέτει ίδια κεφάλαια, ενώ το Δημόσιο διασφαλίζει την είσπραξη του φόρου χωρίς καθυστερήσεις.
Το προηγούμενο καθεστώς απαιτούσε την πλήρη εξόφληση του φόρου πριν από οποιαδήποτε μεταβίβαση, ακόμη και όταν δεν είχε υποβληθεί η σχετική δήλωση. Αυτό δημιουργούσε σημαντικά εμπόδια σε περιπτώσεις ακινήτων που είχαν αποκτηθεί λόγω θανάτου, δωρεάς ή γονικής παροχής, οδηγώντας πολλούς κληρονόμους σε αδιέξοδο. Η νέα διάταξη αντιμετωπίζει αυτό το πρακτικό πρόβλημα, επιτρέποντας την ολοκλήρωση της μεταβίβασης χωρίς το πιστοποιητικό, υπό την προϋπόθεση ότι όλες οι δηλώσεις υποβάλλονται ταυτόχρονα.
Σημαντικό στοιχείο της αλλαγής είναι ότι η πληρωμή του φόρου γίνεται τη στιγμή της μεταβίβασης, μέσω παρακράτησης από το τίμημα. Ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει την υποχρέωση να αποδώσει το ποσό στη Φορολογική Διοίκηση, εξασφαλίζοντας ότι το Δημόσιο εισπράττει άμεσα τα οφειλόμενα. Η διαδικασία μειώνει τη γραφειοκρατία, επιταχύνει τις μεταβιβάσεις και περιορίζει τις αποποιήσεις που οφείλονταν αποκλειστικά στην έλλειψη ρευστότητας.
Η νέα ρύθμιση θεωρείται κομβική για την αγορά ακινήτων, καθώς επιτρέπει την αξιοποίηση περιουσιών που μέχρι τώρα παρέμεναν ανενεργές. Παράλληλα, διευκολύνει τους πολίτες που επιθυμούν να μεταβιβάσουν ακίνητα χωρίς να επιβαρυνθούν άμεσα με υψηλούς φόρους, ενώ ενισχύει τα δημόσια έσοδα με έναν πιο αποτελεσματικό και πρακτικό τρόπο.