Κίνδυνος ελλείψεων και νέου σοκ στο πετρέλαιο μετά το Πάσχα
Ορατός ο κίνδυνος δεύτερου σοκ στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Από τις 13 Απριλίου και ιδιαίτερα προς την τρίτη εβδομάδα του μήνα, η διεθνής αγορά πετρελαίου εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένου κινδύνου, καθώς συσσωρεύονται οι επιπτώσεις από πάνω από έξι εβδομάδες διαταραχής στις ροές. Η καθυστέρηση με την οποία το αρχικό σοκ μεταφέρεται από τις τιμές στα φυσικά φορτία, στα διυλιστήρια και τελικά στην πραγματική οικονομία, σε συνδυασμό με την εξάντληση των έκτακτων λύσεων, δημιουργεί συνθήκες για ένα δεύτερο, βαθύτερο πλήγμα.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας χαρακτηρίζει ήδη την κατάσταση ως τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία, με περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως να βρίσκονται εκτός αγοράς. Παράλληλα, η Kpler καταγράφει πτώση 92% στις διελεύσεις δεξαμενόπλοιων από τα Στενά, γεγονός που σημαίνει ότι όσο συνεχίζεται ο αποκλεισμός, η αγορά «καίει» χρόνο και αποθέματα, οδηγούμενη σταδιακά σε πραγματικές ελλείψεις φυσικού πετρελαίου.
Οι αναλυτές στρέφουν το βλέμμα στο διάστημα 10–20 Απριλίου, όταν τα κενά στις φορτώσεις του Μαρτίου θα αρχίσουν να αποτυπώνονται ως χάσμα μεταξύ διαθέσιμης προσφοράς και ζήτησης. Η αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα, αν και ιστορικά μεγάλη, αποτελεί προσωρινό μαξιλάρι και όχι λύση, καθώς απαιτούνται εβδομάδες για να φτάσουν αυτά τα φορτία στην αγορά.
Στις 11 Απριλίου λήγει και η αμερικανική άδεια που επέτρεψε την πώληση ρωσικού αργού ήδη φορτωμένου σε πλοία, μια ρύθμιση που λειτούργησε ως κρίσιμη βαλβίδα εκτόνωσης για την Ασία. Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά μετά τη λήξη της, η αγορά θα χάσει ένα από τα τελευταία προσωρινά στηρίγματα που διαθέτει.
Την ίδια στιγμή, ο Απρίλιος εμφανίζεται ήδη πιεσμένος σε επίπεδο πραγματικών φορτίων. Η Aramco μειώνει για δεύτερο μήνα τις προμήθειες προς την Ασία, ενώ η περιοχή απορροφά ολοένα περισσότερα φορτία από Ευρώπη και Αφρική, προκαλώντας αλυσιδωτές πιέσεις. Η φυσική αγορά δείχνει πολύ πιο «σφιχτή» από ό,τι υποδηλώνουν οι διεθνείς τιμές αναφοράς.
Η κρίση μεταδίδεται πλέον από το αργό στα καύσιμα και στα πετροχημικά, με περικοπές λειτουργίας και κλεισίματα μονάδων στην Ασία, ενώ η Κίνα έχει αναστείλει τις εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων. Αν τα Στενά δεν ανοίξουν, η πίεση θα φανεί στις αντλίες, στα μεταφορικά κόστη, στην αεροπορία και στη βιομηχανία.
Η Ινδία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της επιχειρησιακής πίεσης: καθυστερήσεις εβδομάδων σε πλοία υγραερίου, εγκλωβισμένα φορτία και ανάγκη εκτροπής σε εναλλακτικά λιμάνια δείχνουν πόσο γρήγορα το γεωπολιτικό σοκ μετατρέπεται σε έλλειμμα εφοδιασμού. Για την Ασία, «μετά το Πάσχα» σημαίνει λιγότερα αποθέματα, ακριβότερα φορτία και αυξημένο κίνδυνο ελλείψεων.
Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά και μετά την τρίτη εβδομάδα του Απριλίου, η αγορά κινδυνεύει να περάσει από το σοκ τιμών στο στάδιο του σωρευτικού φυσικού ελλείμματος. Πρώτη θα πληγεί η Ασία, ακολουθούμενη από την Ευρώπη και τελικά τις ΗΠΑ, με τις επιπτώσεις να διαχέονται στην παγκόσμια οικονομία μέσω πληθωρισμού και χαμηλότερης ανάπτυξης.
