Τριπλό σοκ ακρίβειας: Από τις λαϊκές στο σούπερ μάρκετ και μέχρι την αντλία καυσίμων
Πώς οι ανατιμήσεις διαλύουν τα νοικοκυριά και πιέζουν την κοινωνική αντοχή
Η άνοιξη του 2026 βρίσκει τα ελληνικά νοικοκυριά αντιμέτωπα με μια πρωτοφανή οικονομική πίεση. Η ακρίβεια δεν αποτελεί πλέον συγκυριακό φαινόμενο, αλλά μια βαθιά και διαρκή ανατροπή στο κόστος ζωής, με τις τιμές βασικών αγαθών να απομακρύνονται δραματικά από τις δυνατότητες των καταναλωτών .
Ανατιμήσεις-φωτιά στις λαϊκές αγορές
Ο πάγκος της λαϊκής έχει μετατραπεί σε «χρηματιστήριο» με τιμές που σοκάρουν. Η ντομάτα εκτοξεύτηκε από 1,20 σε 2,80 ευρώ (+133%), ενώ αντίστοιχες αυξήσεις καταγράφονται σε κουνουπίδι, μπρόκολο, τοματίνια, μελιτζάνες και πιπεριές. Η κλιματική κρίση και οι στρεβλώσεις στη διακίνηση των προϊόντων επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την τελική τιμή, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου τα φρέσκα προϊόντα γίνονται είδος πολυτελείας .
Το σούπερ μάρκετ ως καθημερινό «μαρτύριο»
Στα ράφια των μεγάλων αλυσίδων, η εικόνα είναι εξίσου αποθαρρυντική. Βρεφικό γάλα, πάνες, καφές, χαρτί υγείας, ρύζι, ψωμί του τοστ και όσπρια καταγράφουν συνεχείς αυξήσεις. Τα προϊόντα πρώτης ανάγκης, που δεν μπορούν να αποφευχθούν, επιβαρύνουν δυσανάλογα τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ενώ η ποιότητα της διατροφής υποβαθμίζεται καθώς ολοένα και περισσότεροι στρέφονται σε κατεψυγμένα προϊόντα .
Καταναλωτές σε κατάσταση άμυνας
Έξι στους δέκα καταναλωτές αγοράζουν πλέον μόνο σε προσφορά, ενώ η στροφή στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και η μείωση των μη αναγκαίων αγορών αποτυπώνουν μια κοινωνία που προσπαθεί να επιβιώσει. Η έρευνα της Circana δείχνει ότι η αγοραστική συμπεριφορά έχει αλλάξει ριζικά, με τα «κίτρινα ταμπελάκια» να καθορίζουν τις επιλογές των πολιτών .
Ο εφιάλτης των καυσίμων και το αδιέξοδο του fuel pass
Η πιθανότητα η βενζίνη να φτάσει τα 2,5 ευρώ το λίτρο δημιουργεί ασφυκτικές πιέσεις, καθώς το κόστος καυσίμων επηρεάζει κάθε στάδιο της οικονομικής αλυσίδας. Η ανάλυση για το fuel pass αποκαλύπτει ότι η επιδότηση δεν αποδίδει όσο μια μείωση του ΕΦΚ, αφού ο ΦΠΑ υπολογίζεται πάνω στον φόρο και αυξάνει τελικά την επιβάρυνση για τον καταναλωτή. Η διαφορά φτάνει τα 6 λεπτά το λίτρο εις βάρος του πολίτη .
Μέτρα-«ασπιρίνη» και η συζήτηση για τον πληθωρισμό της απληστίας
Το κυβερνητικό πακέτο των 300 εκατ. ευρώ για δύο μήνες θεωρείται ανεπαρκές μπροστά στις αυξήσεις που ξεπερνούν το 70% σε βασικά τρόφιμα. Παράλληλα, αναλυτές μιλούν για «πληθωρισμό της απληστίας», καθώς οι τιμές παραμένουν υψηλές παρά τις διεθνείς διακυμάνσεις στις πρώτες ύλες. Η κοινωνική αντοχή δοκιμάζεται, με ολοένα και περισσότερους να θεωρούν ότι απαιτούνται βαθύτερες παρεμβάσεις, όπως μείωση ΦΠΑ και αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά .
