ΣτΕ: Τα διοικητικά δικαστήρια δεσμεύονται από το αμετάκλητο αθωωτικό απόσπασμα
Το Συμβούλιο της Επικρατείας(ΣτΕ) έδωσε οριστική λύση σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρούσε για χρόνια χιλιάδες πολίτες: την αδυναμία αξιοποίησης αμετάκλητων αθωωτικών αποφάσεων στις διοικητικές δίκες, όταν αυτές δεν είχαν καθαρογραφεί. Με την απόφαση 380/2026, το Β’ Τμήμα του ΣτΕ ορίζει ότι τα διοικητικά δικαστήρια υποχρεούνται πλέον να αποδέχονται το απόσπασμα της αθώωσης ως πλήρη απόδειξη για την ακύρωση διοικητικών προστίμων, όταν αφορά τα ίδια πραγματικά περιστατικά .
Η απόφαση αντιμετωπίζει μια παγιωμένη πρακτική, σύμφωνα με την οποία πολλές αθωωτικές ποινικές αποφάσεις δεν καθαρογράφονταν, αφήνοντας τους πολίτες με μόνο το διατακτικό και χωρίς πρόσβαση στο σκεπτικό. Πολλά διοικητικά δικαστήρια αρνούνταν να λάβουν υπόψη το απόσπασμα, με αποτέλεσμα πολίτες να παραμένουν αντιμέτωποι με πρόστιμα παρά την ποινική τους αθώωση .
Το ΣτΕ ξεκαθαρίζει ότι τα διοικητικά δικαστήρια έχουν δύο επιλογές: είτε να ζητήσουν αυτεπάγγελτα την καθαρογραφή από το ποινικό δικαστήριο είτε να κρίνουν την υπόθεση αποκλειστικά βάσει του αποσπάσματος και της βεβαίωσης αμετακλήτου. Η κρίση αυτή στηρίζεται στο τεκμήριο αθωότητας και στην απαγόρευση διπλής τιμωρίας, όπως προβλέπονται από την ΕΣΔΑ και το ενωσιακό δίκαιο .
Η δέσμευση των διοικητικών δικαστηρίων ισχύει ακόμη και όταν η αθώωση έχει προκύψει λόγω αμφιβολιών, αποτρέποντας τον κίνδυνο να ακυρωθεί στην πράξη η προστασία των πολιτών εξαιτίας γραφειοκρατικών κενών. Παράλληλα, η απόφαση επιτρέπει την προσκόμιση της καθαρογραμμένης απόφασης στο Εφετείο, εφόσον αυτή εκδόθηκε μετά την πρωτόδικη κρίση και ο διάδικος είχε επιδείξει επιμέλεια για την απόκτησή της .
Η εξέλιξη ευθυγραμμίζεται με την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας των Εφετών Αθηνών να καθαρογράφονται όλες οι αθωωτικές αποφάσεις, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την ασφάλεια δικαίου στη διοικητική και ποινική διαδικασία .
