Bloomberg: Πολυετής ενεργειακή κρίση στη Ευρώπη μετά το χτύπημα στο Κατάρ
Ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη: Ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί με πολυετή κρίση φυσικού αερίου
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζεται για μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση, μετά την ιρανική πυραυλική επίθεση στο συγκρότημα Ras Laffan στο Κατάρ — το μεγαλύτερο εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Η επίθεση προκάλεσε σοβαρές ζημιές σε δύο μονάδες που παράγουν το 17% των εξαγωγών LNG της χώρας, με τον επικεφαλής της QatarEnergy να προειδοποιεί ότι οι επισκευές θα χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον κίνδυνο μιας πολυετούς έλλειψης εφοδιασμού, σε μια περίοδο που η Ευρώπη παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές.
Στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξέφρασαν έντονη ανησυχία για την επιδεινούμενη οικονομική κατάσταση και ζήτησαν «μορατόριουμ» στις επιθέσεις κατά ενεργειακών υποδομών. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι μίλησε για μια «σοβαρή» ενεργειακή κατάσταση, ενώ ο Ολλανδός πρωθυπουργός Ρομπ Γέτεν προειδοποίησε ότι ο παγκόσμιος αντίκτυπος θα μπορούσε να είναι εξαιρετικά βαρύς αν οι επιθέσεις συνεχιστούν.
Οι φόβοι δεν είναι αβάσιμοι. Οι τιμές του φυσικού αερίου έχουν εκτοξευθεί σε υψηλά τριετίας, προσθέτοντας 7 δισ. ευρώ στους ευρωπαϊκούς λογαριασμούς ενέργειας μέσα σε δύο εβδομάδες. Σύμφωνα με την ΕΚΤ, μια παρατεταμένη διακοπή εφοδιασμού θα μπορούσε να ωθήσει τον πληθωρισμό της Ευρωζώνης στο 6,3% και να προκαλέσει σύντομη ύφεση. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι η καταστροφή παραγωγικών υποδομών θα έχει πολύ πιο μακροχρόνιο αντίκτυπο από τον ίδιο τον πόλεμο.
Οι ηγέτες της ΕΕ ζήτησαν από την Κομισιόν να παρουσιάσει άμεσα προσωρινά μέτρα για την αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές των ορυκτών καυσίμων. Ωστόσο, οι διαθέσιμες επιλογές συνοδεύονται από σημαντικά μειονεκτήματα: η μείωση φόρων στην ενέργεια θα επιβαρύνει τα ήδη πιεσμένα δημόσια οικονομικά, ενώ η αποδυνάμωση του συστήματος εμπορίας εκπομπών —πρόταση 10 κρατών‑μελών— θα στερούσε έσοδα και θα αποθάρρυνε επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές.
Την ίδια ώρα, οι παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες δέχονται ισχυρό πλήγμα, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σχεδόν κλειστά λόγω ιρανικών απειλών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προειδοποιεί ότι μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών ενέργειας θα επιβραδύνει τις παγκόσμιες ροές εμπορευμάτων και θα μειώσει τις προβλέψεις για το 2026. Ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόβσκις εκτιμά ότι η ανάπτυξη της Ευρωζώνης θα μειωθεί κατά 0,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Η επικεφαλής της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, κάλεσε τις κυβερνήσεις να αποφύγουν υπερβολικές παρεμβάσεις, τονίζοντας ότι κάθε δημοσιονομικό μέτρο πρέπει να είναι «προσωρινό, στοχευμένο και προσαρμοσμένο». Με τον πόλεμο να συνεχίζεται και τον χρόνο αποκατάστασης των υποδομών του Κατάρ να μετριέται σε χρόνια, η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ενεργειακή αβεβαιότητα που μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο από όσο υπολόγιζε.
