Η Ιταλία επιστρέφει στην πυρηνική ενέργεια…
Γιατί η Ρώμη εξετάζει ξανά την πυρηνική ενέργεια, ποιες τεχνολογίες μελετά και πώς η ενεργειακή κρίση ωθεί την κυβέρνηση σε ιστορική ανατροπή
Η Τζόρτζια Μελόνι έχει μετατρέψει την πυρηνική ενέργεια σε κεντρικό άξονα της στρατηγικής της για την ανάταξη της ιταλικής οικονομίας. Σχεδόν τέσσερις δεκαετίες μετά το κλείσιμο του τελευταίου αντιδραστήρα και 15 χρόνια μετά την αποτυχημένη προσπάθεια άρσης της απαγόρευσης, η κυβέρνηση εξετάζει πλέον πρακτικά βήματα για την επιστροφή της Ιταλίας στην πυρηνική εποχή.
Σύμφωνα με το Bloomberg, Ιταλοί αξιωματούχοι ταξίδεψαν στον Καναδά για να μελετήσουν τεχνολογίες μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs), ενώ βρίσκονται σε επαφή με τη Γαλλία για την πυρηνική της βιομηχανία. Παράλληλα, εξετάζονται λύσεις από ΗΠΑ και Νότια Κορέα, με στόχο να διαμορφωθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο έως το 2027.
Για τη Μελόνι, η πυρηνική ενέργεια αποτελεί απάντηση στο υψηλό ενεργειακό κόστος που πλήττει τις ιταλικές επιχειρήσεις — από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Ο υπουργός Ενέργειας Τζιλμπέρτο Πικέτο Φρατίν δήλωσε ότι η Ιταλία πρέπει να επανεκκινήσει το πυρηνικό της πρόγραμμα «το συντομότερο δυνατό», με έμφαση στην ασφάλεια και την οικονομική βιωσιμότητα.
Ωστόσο, η κυβέρνηση γνωρίζει ότι η κοινωνική αποδοχή είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο. Η Ιταλία έχει δύο φορές ψηφίσει υπέρ της απαγόρευσης της πυρηνικής ενέργειας — το 1987 και το 2011 μετά τη Φουκουσίμα. Με τις εκλογές να πλησιάζουν, η πολιτική διαχείριση του θέματος απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς.
Η ενεργειακή κρίση, όμως, αλλάζει τα δεδομένα. Η Ιταλία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φυσικό αέριο και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 έδειξε πόσο ευάλωτη είναι στις διεθνείς αναταράξεις. Η νέα κρίση στο Ιράν, που έχει περιορίσει τις παραδόσεις πετρελαίου και αερίου, ενισχύει την πίεση για ενεργειακή αυτονομία.
Η Ρώμη έχει ήδη κάνει τα πρώτα βήματα: το 2025 ενέκρινε νέο νομικό πλαίσιο για την επαναφορά της πυρηνικής ενέργειας, ενώ οι Enel, Ansaldo Energia και Leonardo δημιούργησαν τη Nuclitalia, μια εταιρεία R&D για την αξιολόγηση της οικονομικής βιωσιμότητας της τεχνολογίας.
Η Ιταλία εξετάζει τόσο μεγάλους πυρηνικούς σταθμούς όσο και SMRs, που θεωρούνται πιο ευέλικτοι και κατάλληλοι για ενεργοβόρες εφαρμογές όπως data centers και τεχνητή νοημοσύνη. Στο τραπέζι βρίσκονται γαλλικές λύσεις, η αμερικανική Westinghouse, η κορεατική KHNP και καναδικά σχέδια SMR.
Η πρωτοβουλία της Μελόνι ευθυγραμμίζεται με τη γενικότερη στροφή της ΕΕ προς την πυρηνική ενέργεια. Χώρες όπως η Πολωνία σχεδιάζουν νέα πυρηνικά έργα, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση χαλαρώνει τους περιορισμούς χρηματοδότησης και προσφέρει κίνητρα για ιδιωτικές επενδύσεις.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η Ιταλία θα καταφέρει να ξεπεράσει το πολιτικό και κοινωνικό βάρος του παρελθόντος και να επενδύσει σε μια τεχνολογία που υπόσχεται ενεργειακή σταθερότητα — αλλά συνοδεύεται από υψηλό κόστος, μακροχρόνιες διαδικασίες και ισχυρές αντιδράσεις.
