Deepfakes: Η νέα ψηφιακή απειλή που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει
Πώς δημιουργούνται, πώς αναγνωρίζονται και γιατί εξελίσσονται σε ένα από τα πιο επικίνδυνα εργαλεία διαδικτυακής απάτης
Οι εφαρμογές δημιουργίας ψεύτικων βίντεο και φωνητικών μηνυμάτων έχουν γίνει πλέον προσιτές σε όλους, επιτρέποντας σε απατεώνες να κατασκευάζουν εξαιρετικά πειστικά deepfakes. Τα σύγχρονα νευρωνικά δίκτυα μπορούν να κλωνοποιήσουν μια ανθρώπινη φωνή με μόλις λίγα δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού και να δημιουργήσουν ρεαλιστικά βίντεο από ελάχιστες φωτογραφίες. Η Kaspersky προειδοποιεί ότι κανείς δεν είναι πραγματικά ασφαλής από αυτή τη νέα μορφή ψηφιακής απάτης, η οποία εξελίσσεται με ταχύτητα και αξιοποιεί δημόσια διαθέσιμο υλικό από κοινωνικά δίκτυα, ομιλίες και διαδικτυακές εμφανίσεις.
Οι απατεώνες συγκεντρώνουν δεδομένα από κάθε διαθέσιμη πηγή, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις καλούν τα θύματα για να συλλέξουν επιπλέον δείγματα φωνής. Η παραβίαση λογαριασμών που περιέχουν ηχητικά ή βίντεο αποτελεί για αυτούς το «μεγάλο βραβείο», καθώς τους επιτρέπει να δημιουργήσουν μηνύματα που το μεγαλύτερο μέρος του κοινού δεν μπορεί να ξεχωρίσει από τα πραγματικά. Η αναγνώριση ενός deepfake απαιτεί προσοχή σε οπτικά, ακουστικά και συμπεριφορικά σημάδια, τα οποία συχνά αποκαλύπτουν τις ατέλειες της τεχνητής νοημοσύνης.
Στα βίντεο, ενδείξεις όπως λανθασμένος φωτισμός, αφύσικες σκιές, θολά χαρακτηριστικά, ασυγχρόνιστο ανοιγοκλείσιμο των ματιών και στατικό φόντο αποτελούν συχνά σημάδια παραποίησης. Το ίδιο ισχύει και για τον συγχρονισμό των χειλιών, ο οποίος συχνά παρουσιάζει μικρές καθυστερήσεις ή αφύσικες κινήσεις. Στις φωτογραφίες, οι διαφορές στις αντανακλάσεις των ματιών αποτελούν ένδειξη ότι η εικόνα έχει δημιουργηθεί τεχνητά. Αντίστοιχα, οι εκφράσεις προσώπου συχνά δεν αποδίδουν φυσικά συναισθήματα, με αποτέλεσμα ένα «παγωμένο» ή άδειο βλέμμα.
Στον ήχο, τα deepfakes προδίδονται από επίπεδο ή ηλεκτρονικό τόνο, απουσία φυσικών ήχων αναπνοής, απότομες διακοπές και έλλειψη χαρακτηριστικών εκφράσεων που χρησιμοποιεί συνήθως το πραγματικό άτομο. Για να καλύψουν αυτές τις ατέλειες, οι απατεώνες συχνά προσποιούνται κακή σύνδεση ή στέλνουν αρχεία χαμηλής ποιότητας, κάτι που αποτελεί από μόνο του προειδοποιητικό σημάδι.
Η συμπεριφορά αποτελεί ίσως το πιο αξιόπιστο κριτήριο αναγνώρισης. Τα deepfakes δυσκολεύονται να εκτελέσουν αυθόρμητες κινήσεις, όπως το γύρισμα του κεφαλιού στο πλάι ή την κίνηση των χεριών μπροστά από το πρόσωπο. Αντίστοιχα, δεν μπορούν να μοιραστούν οθόνη ή να απαντήσουν σε προσωπικές ερωτήσεις που μόνο το πραγματικό άτομο γνωρίζει. Η χρήση μιας μυστικής λέξης μεταξύ συγγενών και φίλων μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως μέσο επιβεβαίωσης ταυτότητας σε επείγουσες περιπτώσεις.
Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, η ανάγκη για επαγρύπνηση γίνεται ολοένα και πιο επιτακτική. Η αναγνώριση των deepfakes απαιτεί συνδυασμό παρατήρησης, κριτικής σκέψης και επιβεβαίωσης της ταυτότητας του συνομιλητή, ώστε οι χρήστες να προστατεύονται από μια απειλή που γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να εντοπιστεί.
