Οι ελληνικές τράπεζες σε νέα φάση αβεβαιότητας λόγω Ιράν…
Τα επιχειρησιακά πλάνα της τριετίας δοκιμάζονται από τις αναταράξεις στις αγορές και τον κίνδυνο αλλαγής της νομισματικής πολιτικής
Οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη παρουσιάσει τα επιχειρησιακά τους σχέδια για την τριετία, ωστόσο οι προϋποθέσεις πάνω στις οποίες αυτά στηρίχθηκαν έχουν αρχίσει να κλονίζονται. Η κατάρτισή τους προηγήθηκε της επίθεσης ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και της έντονης αναταραχής που ακολούθησε στις διεθνείς αγορές, μια εξέλιξη που μπορεί να ανατρέψει τις μακροοικονομικές προβλέψεις και την πορεία του κόστους χρήματος. Πρόκειται για κρίσιμες μεταβλητές που καθορίζουν την κερδοφορία και τη στρατηγική των τραπεζών.
Τα πλάνα των τραπεζών βασίζονται σε ένα περιβάλλον υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, χαμηλότερου πληθωρισμού και σταθερών επιτοκίων τουλάχιστον έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, η εκρηκτική άνοδος των ενεργειακών τιμών και η πιθανότητα αλλαγής της νομισματικής πολιτικής στη ζώνη του ευρώ απειλούν να διαψεύσουν αυτές τις υποθέσεις. Οι επενδυτές έχουν ήδη αυξήσει τα στοιχήματά τους για άνοδο των επιτοκίων της ΕΚΤ, με μία κίνηση να θεωρείται πιθανή έως τον Ιούνιο και μία δεύτερη μέχρι το τέλος του έτους.
Οι τραπεζικές διοικήσεις εμφανίζονται ιδιαίτερα προσεκτικές στις πρώτες τοποθετήσεις τους μετά το ξέσπασμα της κρίσης. Όπως σημείωσε ο CEO της Τράπεζας Πειραιώς, Χρήστος Μεγάλου, εάν η αναταραχή αποκλιμακωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες. Αν όμως η κρίση παραταθεί, τα μακροοικονομικά δεδομένα θα αλλάξουν, επηρεάζοντας άμεσα τις προβλέψεις για τα τραπεζικά μεγέθη.
Κεντρικό ρόλο θα παίξει η πορεία των επιτοκίων. Μια ταχύτερη του αναμενόμενου άνοδος θα ενισχύσει τα έσοδα από τόκους, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να επιβραδύνει την πιστωτική επέκταση, καθώς η ζήτηση για δανεισμό μειώνεται όταν αυξάνεται το κόστος χρήματος. Επιπλέον, ένα δυσμενέστερο οικονομικό κλίμα περιορίζει τη διάθεση των επιχειρήσεων για νέες επενδύσεις. Πηγή από συστημικό όμιλο πάντως εκτιμά ότι μια άνοδος 50 μονάδων βάσης δεν θα ανέτρεπε τα σχέδια, τονίζοντας ότι το ζητούμενο είναι ο βαθμός επίδρασης στις αγορές όπου δραστηριοποιούνται οι τράπεζες.
Παρά τις προκλήσεις, ο κλάδος διαθέτει σημαντικά αντίβαρα. Τα τελευταία χρόνια οι τράπεζες έχουν ενισχύσει τα έσοδα από προμήθειες, μειώνοντας την εξάρτησή τους από τα επιτοκιακά έσοδα. Η ανάπτυξη δραστηριοτήτων όπως το asset management, το bancassurance και η επενδυτική τραπεζική, σε συνδυασμό με στοχευμένες εξαγορές, έχει αυξήσει τη συμμετοχή των μη τοκοφόρων εργασιών στο συνολικό εισόδημα.
Παράλληλα, οι διοικήσεις εμφανίζονται καθησυχαστικές για την ποιότητα του ενεργητικού τους. Μετά την εξυγίανση των ισολογισμών, τα δανειακά χαρτοφυλάκια αποτελούνται κυρίως από ανοίγματα που έχουν αντέξει σε προηγούμενες κρίσεις και από νέες χορηγήσεις με αυστηρά κριτήρια. Έτσι, ο κίνδυνος δημιουργίας νέου κύματος επισφαλειών θεωρείται περιορισμένος.
Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό. Η διάρκεια και η ένταση της κρίσης στη Μέση Ανατολή θα κρίνουν αν οι τράπεζες θα χρειαστεί να αναθεωρήσουν τα πλάνα τους ή αν τελικά η αναταραχή θα αποδειχθεί διαχειρίσιμη, επιτρέποντας στον κλάδο να διατηρήσει τη δυναμική που ανέκτησε τα τελευταία χρόνια.
