Ο νέος πόλεμος με τα drones και η αθέατη πρώτη γραμμή στη Μέση Ανατολή
Η εμπειρία ενός πρώην πράκτορα της CIA και η μεταμόρφωση του πολέμου σε οικονομική και ψυχολογική απειλή
Ο πόλεμος που εκτυλίσσεται σήμερα στη Μέση Ανατολή δεν μοιάζει με κανέναν από όσους γνωρίζαμε μέχρι τώρα. Όπως περιγράφει ο πρώην πράκτορας της CIA Jonny Gannon, η σύγκρουση με το Ιράν έχει μεταφερθεί σε ένα νέο, αθόρυβο και ψυχρό πεδίο, όπου η πρώτη γραμμή μπορεί να βρίσκεται λίγα μέτρα πάνω από ένα πολυτελές ξενοδοχείο. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στο Αμπού Ντάμπι και στο Ντουμπάι, βρέθηκε αντιμέτωπος με μια καθημερινότητα όπου οι ειδοποιήσεις για drones και πυραύλους αποτελούσαν μέρος της ρουτίνας, ενώ οι αναχαιτίσεις έκαναν τα παράθυρα να τρίζουν και τους κατοίκους να ζουν με μια μόνιμη αίσθηση απειλής.
Ο σύγχρονος πόλεμος δεν θυμίζει χαρακώματα, λάσπη ή μάχες σώμα με σώμα. Είναι ένας πόλεμος που στοχεύει όχι μόνο σε ανθρώπινες ζωές, αλλά στην οικονομία, στην ψυχολογία και στη σταθερότητα των κοινωνιών. Τα drones έχουν μετατραπεί στο βασικό εργαλείο αυτής της νέας πραγματικότητας, επιτρέποντας σε επιτιθέμενους να προκαλούν αναστάτωση με χαμηλό κόστος και υψηλή αποτελεσματικότητα. Το Ιράν και οι σύμμαχοί του έχουν αξιοποιήσει αυτή τη δυνατότητα, δημιουργώντας ένα περιφερειακό δίκτυο πίεσης που δεν χρειάζεται να προκαλέσει μαζικές απώλειες για να είναι επιτυχημένο.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν ένα από τα πιο προηγμένα συστήματα άμυνας στον κόσμο, με ποσοστό αναχαίτισης που αγγίζει το 93%. Ωστόσο, ακόμη και η αποτελεσματική άμυνα δεν αρκεί για να εξαφανίσει τον φόβο. Οι κάτοικοι βιώνουν τις εκρήξεις των αναχαιτιστών πάνω από τις πόλεις, τα συντρίμμια που πέφτουν, τις ειδοποιήσεις που διακόπτουν την καθημερινότητα. Η απειλή δεν βρίσκεται μόνο σε όσα χτυπούν τον στόχο, αλλά και σε όσα καταρρίπτονται.
Τα drones έχουν ήδη αλλάξει τη φύση του πολέμου σε Ιράκ, Αφγανιστάν, Ναγκόρνο-Καραμπάχ και Ουκρανία. Κάθε φορά που η άμυνα προσαρμόζεται, η επίθεση εξελίσσεται. Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν τα drones θα κυριαρχήσουν, αλλά ποιος θα καταφέρει να δημιουργήσει το σύστημα που θα τα εξουδετερώνει με βιώσιμο τρόπο. Η τεχνολογία αισθητήρων, ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου και αυτόνομων αναχαιτιστών μπορεί να μετατρέψει το drone από όπλο επίθεσης σε εργαλείο άμυνας, σηματοδοτώντας μια νέα εποχή όπου η υπεροχή δεν θα ανήκει απαραίτητα στον επιτιθέμενο.
Η γεωγραφία του πολέμου έχει επίσης αλλάξει. Η πρώτη γραμμή δεν είναι πλέον ένα χαρακώμα ή μια ορεινή διάβαση, αλλά οποιοδήποτε σημείο μπορεί να φτάσει ένα drone. Αυτό σημαίνει ότι οι πιο προηγμένες πόλεις του κόσμου — από το Ντουμπάι μέχρι το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη — βρίσκονται δυνητικά στο επίκεντρο. Οι σύγχρονες υποδομές, όσο εντυπωσιακές κι αν είναι, αποτελούν ταυτόχρονα και αδύναμα σημεία: ενέργεια, νερό, επικοινωνίες, αερομεταφορές, χρηματοοικονομικά δίκτυα. Η οικονομική ισχύς δεν αρκεί για να προστατεύσει μια πόλη από μια επίθεση που κοστίζει ελάχιστα στον επιτιθέμενο.
Το οικονομικό χάσμα είναι ενδεικτικό. Για κάθε δολάριο που ξοδεύει το Ιράν σε επιθέσεις, τα κράτη του Κόλπου ξοδεύουν περίπου 28 για την άμυνα. Είναι μια εξίσωση που δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα. Ο πόλεμος δεν χρειάζεται πλέον να σκοτώνει για να είναι αποτελεσματικός. Μπορεί να εξαντλεί οικονομικά, να αποσταθεροποιεί κοινωνίες, να αποθαρρύνει επενδύσεις και να κλονίζει την εμπιστοσύνη των πολιτών.
Η εποχή των φθηνών drones έχει ήδη ξεκινήσει. Το ερώτημα είναι αν οι μεγάλες πόλεις του κόσμου είναι έτοιμες για όσα μπορεί να φέρει το μέλλον.
