Μετρητά στο σπίτι: H ΕΚΤ προτείνει τη διατήρηση εν μέσω γεωπολιτικής αβεβαιότητας
Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και η αυξανόμενη γεωπολιτική αβεβαιότητα έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο τον ρόλο των μετρητών ως «δίχτυ ασφαλείας» για τα νοικοκυριά. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επισημαίνει ότι σε περιόδους έντονης αστάθειας οι πολίτες στρέφονται στα χαρτονομίσματα, τα οποία θεωρούνται άμεσα διαθέσιμο και αξιόπιστο μέσο πληρωμής. Όπως αναφέρει η ανάλυση, «σε περιόδους μεγάλων κρίσεων οι πολίτες στρέφονται συχνά στα μετρητά».
Η ζήτηση για μετρητά αυξάνεται όταν αυξάνεται η αβεβαιότητα
Η ΕΚΤ καταγράφει ότι σε γεγονότα όπως πόλεμοι, οικονομικές αναταράξεις ή διακοπές κρίσιμων υποδομών, η κυκλοφορία τραπεζογραμματίων αυξάνεται σημαντικά. Το φαινόμενο είχε εμφανιστεί έντονα στην πανδημία COVID‑19, όταν πολλοί πολίτες κράτησαν χρήματα στο σπίτι για λόγους ασφάλειας, παρά την άνοδο των ψηφιακών πληρωμών. Αντίστοιχη αύξηση αναλήψεων σημειώθηκε και μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Το βασικό πλεονέκτημα των μετρητών
Τα μετρητά λειτουργούν ακόμη και όταν τα ψηφιακά συστήματα δεν είναι διαθέσιμα. Σε περιπτώσεις κυβερνοεπιθέσεων, διακοπών ρεύματος ή προβλημάτων στις τηλεπικοινωνίες, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές μπορεί να «παγώσουν», ενώ τα χαρτονομίσματα παραμένουν πλήρως λειτουργικά.
Τι προτείνουν οι ευρωπαϊκές αρχές
Αρκετές χώρες συστήνουν στους πολίτες να διατηρούν στο σπίτι ένα μικρό ποσό για βασικές ανάγκες τριών ημερών. Σε πολλές περιπτώσεις αυτό μεταφράζεται σε 70–100 ευρώ ανά άτομο, ποσό που μπορεί να καλύψει τρόφιμα, καύσιμα ή άλλα απαραίτητα αγαθά σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
Ψηφιακές πληρωμές και μετρητά συνυπάρχουν
Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι η σύσταση δεν στοχεύει στη μείωση της χρήσης ψηφιακών πληρωμών, αλλά στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος πληρωμών σε κάθε πιθανό σενάριο κρίσης.
