Λαϊκές αγορές: Νέοι κανόνες, νέες άδειες και αποκλειστικές αγορές μόνο για παραγωγούς
Το υπουργείο Ανάπτυξης προωθεί ένα από τα πιο εκτεταμένα πακέτα αλλαγών που έχουν γίνει ποτέ στο υπαίθριο εμπόριο, με στόχο τον εκσυγχρονισμό των λαϊκών αγορών και την ενίσχυση της παρουσίας των πραγματικών παραγωγών. Το πολυνομοσχέδιο που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 13 Μαρτίου 2026 εισάγει για πρώτη φορά τη δυνατότητα ίδρυσης λαϊκών αγορών αποκλειστικά για παραγωγούς, όπου θα συμμετέχουν μόνο κάτοχοι άδειας παραγωγού‑πωλητή. Η λειτουργία τους θα γίνεται μέσω προκηρύξεων και συγκεκριμένων θέσεων, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι αγορές αυτές παραμένουν καθαρά παραγωγικές και όχι μικτές.
Παράλληλα, θεσπίζεται ο νέος «Κορμός Λαϊκών Αγορών» για την Αττική, ο οποίος χωρίζει τις αγορές σε δέκα τομείς (Α΄–Στ΄ Αθηνών, Α΄–Γ΄ Πειραιώς και Υπόλοιπο Αττικής), δημιουργώντας ένα ενιαίο πλαίσιο εποπτείας και οργάνωσης. Το νομοσχέδιο καταργεί τη διαδικασία ανανέωσης αδειών, απλουστεύει την έκδοσή τους και εισάγει ηλεκτρονική κλήρωση για την απόδοση θέσεων, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και περιορίζοντας τα περιθώρια αυθαιρεσίας. Οι άδειες πλέον θα ισχύουν για πέντε χρόνια, ενώ όσες έχουν εκδοθεί ψηφιακά μέσω του ΟΠΣΑΑ θα έχουν αόριστη διάρκεια.
Οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί θα λαμβάνουν άδεια μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες, με μόνη υποχρέωση την προσκόμιση ψηφιακής βεβαίωσης από την ΑΑΔΕ και της τελευταίας δήλωσης ΟΣΔΕ. Το πλαίσιο ενισχύει επίσης την ανταγωνιστικότητα, καταργώντας περιορισμούς στις διεκδικούμενες θέσεις και επιτρέποντας τη μεταβίβαση άδειας σε συγγενείς έως τρίτου βαθμού. Παράλληλα, προβλέπεται η υποχρεωτική διάθεση εποχικών θέσεων σε παραγωγούς και η επιβολή κυρώσεων σε δήμους και φορείς που δεν δημοσιεύουν εγκαίρως τις κενές θέσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη διασφάλιση εισοδήματος των παραγωγών σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών ή ασθενειών της παραγωγής. Όταν η σοδειά καταστρέφεται και αυτό αποδεικνύεται μέσω δήλωσης στον ΕΛΓΑ, οι παραγωγοί θα μπορούν να προμηθεύονται έως το 50% των προϊόντων τους από άλλον παραγωγό της ίδιας περιφερειακής ενότητας, ώστε να συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στη λαϊκή αγορά χωρίς να χάνουν τη θέση τους.
Οι αλλαγές αυτές επιχειρούν να επαναφέρουν τον θεσμό των λαϊκών αγορών στην αρχική του φιλοσοφία: άμεση διάθεση φρέσκων προϊόντων από τον παραγωγό στον καταναλωτή, με διαφάνεια, λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη προστασία για όσους ζουν από τη γη τους.
