Ευρωπαϊκή τραπεζική εποπτεία 2026‑2028: Εστίαση στην ανθεκτικότητα, την τεχνολογία και τους γεωπολιτικούς κινδύνους
Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τραπεζών απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς και η αναβάθμιση της επιχειρησιακής τους ικανότητας αποτελούν τον πυρήνα της στρατηγικής της ευρωπαϊκής τραπεζικής εποπτείας για την περίοδο 2026‑2028. Το Εποπτικό Συμβούλιο της ΕΚΤ θέτει δύο βασικούς άξονες: την προετοιμασία των τραπεζών για ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών και μακροοικονομικών κινδύνων και την ενίσχυση των ψηφιακών και τεχνολογικών υποδομών τους, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία κρίσιμων υπηρεσιών.
Γεωπολιτική αβεβαιότητα και νέοι κίνδυνοι
Στο άρθρο τους στο blog του SSM, η Sharon Donnery και ο Mario Quagliariello επισημαίνουν ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα εντείνεται. Ο προστατευτισμός, ο κατακερματισμός των διεθνών σχέσεων και οι πολιτικές εντάσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου ακόμη και μεμονωμένες αποφάσεις –όπως οι αυξανόμενοι δασμοί στις ΗΠΑ– μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την πραγματική οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Οι κίνδυνοι αυτοί συνδυάζονται με τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, τις δημογραφικές μεταβολές και τις τεχνολογικές αναταράξεις, επιβαρύνοντας τις ήδη υπάρχουσες ευπάθειες του συστήματος. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι, σε αντίθεση με το παρελθόν, οι κυβερνήσεις ενδέχεται να μην έχουν πλέον την ίδια δημοσιονομική ευχέρεια για να απορροφήσουν σοκ, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο κρίσιμη την προληπτική θωράκιση των τραπεζών.
Αντίστροφη άσκηση αντοχής και ελληνικές τράπεζες
Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκεται σε εξέλιξη η αντίστροφη άσκηση αντοχής του SSM, η οποία εξετάζει πώς οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα κεφάλαια των τραπεζών. Οι ελληνικές τράπεζες συμμετέχουν στη διαδικασία, ενώ παράλληλα υλοποιούν τα νέα επιχειρηματικά τους σχέδια για την περίοδο 2026‑2028, τα οποία θα παρουσιαστούν μαζί με τα αποτελέσματα του 2025.
Οικονομική και λειτουργική ανθεκτικότητα
Η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι οι τράπεζες πρέπει να διατηρούν ισχυρές θέσεις κεφαλαίου και ρευστότητας, καθώς και βιώσιμη κερδοφορία, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν σε ενδεχόμενες αναταράξεις. Η συνετή ανάληψη κινδύνων και η διατήρηση υψηλών προτύπων πιστοληπτικής αξιολόγησης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ποιότητας του ενεργητικού, ακόμη και σε περιόδους ύφεσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η εποπτεία θα προχωρήσει σε θεματική αναθεώρηση των προτύπων αξιολόγησης πιστώσεων, με έμφαση στον νέο δανεισμό και στον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες σχεδιάζουν να περιορίσουν πιθανές πιστωτικές ζημιές.
Ψηφιακή μετάβαση, κυβερνοασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη
Η επιχειρησιακή ανθεκτικότητα αποτελεί δεύτερο βασικό πυλώνα της εποπτικής στρατηγικής. Οι τράπεζες καλούνται να ενισχύσουν τις υποδομές ICT, να θωρακίσουν τις κρίσιμες λειτουργίες τους και να επενδύσουν στην κυβερνοασφάλεια, καθώς οι ψηφιακές απειλές αυξάνονται.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη, που ήδη μεταμορφώνει τον τραπεζικό κλάδο, απαιτεί στρατηγική αξιοποίηση αλλά και αυστηρή διαχείριση κινδύνων. Η εποπτεία θα εξετάσει πώς η χρήση της ΤΝ επηρεάζει τα προφίλ κινδύνου των τραπεζών, τα πλαίσια διακυβέρνησης και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων, ενώ θα συνεργαστεί με τα ιδρύματα για την ασφαλή και υπεύθυνη ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών.
