Επανέρχονται τα σενάρια επίθεσης στο Ιράν – Προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη και ανησυχία στις διεθνείς αγορές

Η απόφαση του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ να αποστείλει ναυτικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή αναζωπύρωσε τις ανησυχίες για πιθανή στρατιωτική επίθεση κατά του Ιράν, σε μια περίοδο όπου η βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων στη χώρα φαίνεται να έχει υποχωρήσει.

Ο Τραμπ, μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One κατά την επιστροφή του από το Νταβός, ανέφερε ότι μια μεγάλη νηοπομπή κατευθύνεται προς την περιοχή, σημειώνοντας ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και ότι θα προτιμούσε να αποφευχθεί οποιαδήποτε σύγκρουση.

Η πορεία του USS Abraham Lincoln και η στρατιωτική διάταξη

Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και η ομάδα κρούσης του πέρασαν πρόσφατα από το στενό της Μαλάκα και πλέον βρίσκονται στον Ινδικό Ωκεανό. Αμερικανοί αξιωματούχοι, που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, επιβεβαίωσαν ότι η κίνηση δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα.

Το αεροπλανοφόρο συνοδεύεται από τρία αντιτορπιλικά κλάσης Arleigh Burke, εξοπλισμένα με πυραύλους Tomahawk, ενώ η αεροπορική του πτέρυγα περιλαμβάνει μαχητικά F-35C. Η διάταξη αυτή θυμίζει την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στην Καραϊβική λίγο πριν από την επιχείρηση σύλληψης του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο.

Με βάση τις περσινές επιθέσεις των ΗΠΑ κατά του Ιράν και την πρόσφατη επιχείρηση στη Βενεζουέλα, η αυξημένη στρατιωτική παρουσία ενισχύει την πίεση προς την Τεχεράνη και προκαλεί ανησυχία στις αγορές για νέο κύκλο επιθέσεων.

Γιατί δεν δόθηκε τελικά εντολή επίθεσης

Παρά την έντονη ρητορική, ο Τραμπ αποφάσισε να μην προχωρήσει σε επίθεση, υποστηρίζοντας ότι έλαβε διαβεβαιώσεις πως η ιρανική κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει στις προγραμματισμένες εκτελέσεις εκατοντάδων διαδηλωτών. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, προειδοποίησε ΗΠΑ και Ισραήλ να μην επιχειρήσουν παρέμβαση υπέρ των διαδηλώσεων.

Οι διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν λόγω της κατάρρευσης του ιρανικού νομίσματος, εξελίχθηκαν στη μεγαλύτερη απειλή για το καθεστώς των τελευταίων δεκαετιών, με αιτήματα για απομάκρυνση του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Ακυρώσεις πτήσεων λόγω αυξημένης έντασης

Η κλιμάκωση της κρίσης έχει ήδη επιπτώσεις στις αερομεταφορές. Ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες, όπως η Air France και η ολλανδική Sky, ακύρωσαν πτήσεις προς το Ισραήλ για το Σαββατοκύριακο, επικαλούμενες ανησυχίες για την ασφάλεια.

Σκληρή προειδοποίηση από την Τεχεράνη

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιαδήποτε επίθεση θα θεωρηθεί ολοκληρωτικός πόλεμος εναντίον της χώρας. Τόνισε ότι ο ιρανικός στρατός βρίσκεται σε κατάσταση υψηλής επιφυλακής και ότι η απάντηση θα είναι άμεση και σκληρή, ανεξαρτήτως του είδους της επίθεσης.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Ιράν, ως χώρα που βρίσκεται υπό συνεχή απειλή, δεν έχει άλλη επιλογή από το να αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για την άμυνά του.

Η στάση των αναλυτών και οι πιθανότητες επίθεσης

Ειδικοί εκτιμούν ότι η συγκέντρωση στρατιωτικών μέσων αποτελεί ένδειξη ότι ο Τραμπ θέλει να διατηρήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης. Η Μόνα Γιακουμπιάν, από το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, σημειώνει ότι η κίνηση μπορεί να αποτελεί είτε προοίμιο επίθεσης είτε τακτική πίεσης για παραχωρήσεις από την Τεχεράνη.

Η Eurasia Group ανεβάζει την πιθανότητα επίθεσης ΗΠΑ και Ισραήλ πριν από τις 30 Απριλίου στο 65%, ενώ η Rapidan Energy Group τη διατηρεί στο 70%.

Ωστόσο, η στρατιωτική δράση ενέχει σημαντικούς κινδύνους και δεν είναι σαφές αν ο στόχος των ΗΠΑ είναι η προστασία των διαδηλωτών ή η αλλαγή καθεστώτος.

Πιθανά σενάρια αμερικανικής επέμβασης

Αναλυτές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να:

• διευκολύνουν την πρόσβαση των διαδηλωτών στο διαδίκτυο μέσω Starlink • στοχεύσουν την ιρανική διοίκηση ή τον στενό κύκλο του Χαμενεΐ • πλήξουν στρατηγικές κυβερνητικές εγκαταστάσεις

Παράλληλα, η αεροναυτική ομάδα που θα συμμετείχε σε πιθανή επιχείρηση δεν έχει ακόμη φτάσει στην περιοχή, γεγονός που δείχνει ότι δεν υπάρχει άμεση επιχειρησιακή ετοιμότητα.

Κίνδυνος ευρύτερης σύγκρουσης

Η αμερικανική βάση Al Udeid στο Κατάρ έχει ήδη αποτελέσει στόχο ιρανικής πυραυλικής επίθεσης στο παρελθόν. Αναλυτές προειδοποιούν ότι τα αντίποινα θα μπορούσαν να είναι πιο έντονα εάν η Τεχεράνη θεωρήσει ότι απειλείται η ίδια η επιβίωση του καθεστώτος.

Σύμφωνα με το Soufan Center, η συνεχιζόμενη μετακίνηση αμερικανικών δυνάμεων υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπάρξουν επιθέσεις, ακόμη και αν οι διαδηλώσεις έχουν κατασταλεί.

Το κέντρο σημειώνει ότι η απειλή του Τραμπ βασίζεται στην εκτίμηση ότι το ιρανικό καθεστώς έχει αποδυναμωθεί από οικονομικά προβλήματα, την απώλεια περιφερειακών συμμάχων και τις επιθέσεις σε στρατηγικές εγκαταστάσεις.

ΠΗΓΗ