Νέα εποχή για τα κρυπτονομίσματα στην ΕΕ
Η DAC8 θέλει να φέρει πλήρη φορολογική διαφάνεια – Ποιοι επηρεάζονται και ποιο είναι το πραγματικό κόστος συμμόρφωσης
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι συναλλαγές σε κρυπτονομίσματα παύουν να είναι «φορολογικά αόρατες» στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η οδηγία DAC8. Αν και δεν αλλάζει ο τρόπος φορολόγησης, αλλάζει ριζικά ο τρόπος ελέγχου: για πρώτη φορά οι φορολογικές αρχές αποκτούν συστηματική εικόνα των κερδών και των συναλλαγών των χρηστών, μέσω αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ κρατών‑μελών.
Η DAC8 δεν εισάγει νέους φόρους, αλλά υποχρεώνει τους παρόχους υπηρεσιών κρυπτονομισμάτων να συλλέγουν, να επαληθεύουν και να αποθηκεύουν στοιχεία για τους πελάτες και τις συναλλαγές τους. Τα δεδομένα αυτά θα αποστέλλονται ετησίως στις φορολογικές αρχές, επιτρέποντας την αντιστοίχιση εισοδημάτων με φυσικά πρόσωπα σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή σε έναν χώρο που μέχρι σήμερα λειτουργούσε με περιορισμένη εποπτεία.
Το νέο πλαίσιο δεν επιβαρύνει τους χρήστες με νέους φόρους, αλλά δημιουργεί σημαντικό κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις. Οι πάροχοι καλούνται να εγκαταστήσουν νέα συστήματα καταγραφής, να ενισχύσουν τις διαδικασίες ταυτοποίησης, να δημιουργήσουν μηχανισμούς ελέγχου και να παράγουν ετήσια reports υψηλών προδιαγραφών. Αυτό συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες σε προσωπικό – από φοροτεχνικούς και νομικούς έως ειδικούς δεδομένων και compliance officers.
Το 2026 θεωρείται έτος προσαρμογής, καθώς οι επιχειρήσεις πρέπει να στήσουν υποδομές που θα αρχίσουν να αποδίδουν πλήρη δεδομένα από το 2027 και μετά. Η εμπειρία της ΕΕ από προηγούμενα συστήματα αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών δείχνει ότι οι εταιρείες συχνά χρειάζονται αύξηση διοικητικού προσωπικού κατά 5%–10% στα πρώτα χρόνια εφαρμογής, κάτι που για μικρότερες επιχειρήσεις μπορεί να αποτελέσει δυσανάλογο βάρος και να οδηγήσει σε υπερσυγκέντρωση της αγοράς.
Η Ελλάδα συμμετέχει πλήρως στο νέο πλαίσιο, με τις εποπτικές αρχές να καλούνται να διαχειριστούν αυξημένο όγκο δεδομένων και τις ελληνικές επιχειρήσεις να προσαρμόζονται στις νέες απαιτήσεις. Το ζητούμενο για την επόμενη περίοδο είναι η ισορροπία: ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης χωρίς να υπονομευθεί η ανάπτυξη μιας αγοράς που βρίσκεται ακόμη σε φάση διαμόρφωσης.