Αγορά ελαιολάδου: Τι αποκαλύπτει η Επιτροπή Ανταγωνισμού για τις τιμές, τα brands και τις αλυσίδες που καθορίζουν τον ρυθμό

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έβαλε το ελαιόλαδο στο μικροσκόπιο και το αποτέλεσμα δεν είναι καθόλου κολακευτικό για την αγορά. Χωρίς να εντοπίζει ρητή συνεννόηση, η μελέτη δείχνει ένα τοπίο όπου οι τιμές δεν κινούνται με βάση τον υγιή ανταγωνισμό, αλλά μέσα από σιωπηλές, άνισες και συχνά προβλέψιμες προσαρμογές. Με απλά λόγια: ο καταναλωτής πληρώνει περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε.

Οι αλυσίδες που «δίνουν τον τόνο»

Η πρώτη στρέβλωση είναι και η πιο αποκαλυπτική. Οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ δεν κινούνται όλες με τον ίδιο τρόπο. Κάποιες λειτουργούν ως «σημεία αναφοράς» – ανεβάζουν ή κατεβάζουν τιμές και οι υπόλοιπες ακολουθούν, αλλά όχι συμμετρικά. Άλλες προσαρμόζονται γρήγορα, άλλες αργά, άλλες επιλεκτικά. Το αποτέλεσμα; Ένας ανταγωνισμός που μοιάζει περισσότερο με χορογραφία παρά με ελεύθερη αγορά.

Προσφορές για το θεαθήναι

Η δεύτερη στρέβλωση αφορά την ένταση του ανταγωνισμού. Στις χαμηλές τιμές –κυρίως στις προσφορές– οι αλυσίδες κινούνται σαν συγκοινωνούντα δοχεία. Στις υψηλές τιμές όμως, εκεί όπου πραγματικά κρίνεται το πορτοφόλι του καταναλωτή, η προσαρμογή είναι αδύναμη ή άνιση. Με άλλα λόγια: οι προσφορές λειτουργούν ως κράχτες, όχι ως εργαλείο πίεσης για μόνιμα χαμηλότερες τιμές.

Brands που δεν ανταγωνίζονται ισότιμα

Η Επιτροπή εντοπίζει και μια πιο «σιωπηλή» στρέβλωση: δύο κοινά brands που εξετάστηκαν σε όλες τις αλυσίδες δεν κινούνται ισότιμα. Το ένα προσαρμόζεται συστηματικά στο άλλο, αλλά όχι το αντίστροφο. Αυτό δείχνει ανισορροπία στη διαπραγματευτική δύναμη και περιορισμένη πραγματική διαφοροποίηση. Στην πράξη, προϊόντα που θεωρούνται υποκατάστατα δεν ανταγωνίζονται όπως θα περίμενε κανείς.

Οι διεθνείς τιμές πέφτουν, αλλά στο ράφι… κολλάνε

Παρά τη μείωση της παραγωγής και τις διεθνείς αναταράξεις που εξηγούν την άνοδο των τιμών, η Επιτροπή σημειώνει κάτι που οι καταναλωτές έχουν ήδη καταλάβει: Όταν οι διεθνείς τιμές πέφτουν, η αποκλιμάκωση δεν φτάνει στο ράφι με την ίδια ταχύτητα. Η αγορά παρουσιάζει «κολλώδη» τιμολόγηση – οι τιμές ανεβαίνουν εύκολα, αλλά κατεβαίνουν δύσκολα.

Μια αγορά που λειτουργεί… κατά περίπτωση

Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι μια αγορά όπου:

• οι τιμές μεταδίδονται ασύμμετρα
• ο ανταγωνισμός είναι άνισος
• τα brands δεν έχουν ισότιμη δύναμη
• η αποκλιμάκωση των τιμών καθυστερεί

Ένα περιβάλλον που δεν παραβιάζει απαραίτητα τον νόμο, αλλά σίγουρα δεν υπηρετεί τον καταναλωτή.

ΠΗΓΗ