Ποια δάνεια προτιμούν σήμερα οι Έλληνες
Πώς άλλαξε η συμπεριφορά των νοικοκυριών μετά τη δεκαετία των «κόκκινων» δανείων
Η περίοδος μετά την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρωζώνη χαρακτηρίστηκε από εκρηκτική πιστωτική επέκταση. Τα δάνεια εκτοξεύθηκαν από 80 δισ. ευρώ το 2002 στα 275 δισ. ευρώ το 2010, ενώ τα νοικοκυριά αύξησαν τον δανεισμό τους από 25 δισ. σε πάνω από 110 δισ. ευρώ. Η εύκολη πρόσβαση σε χρηματοδότηση οδήγησε πολλούς να δανειστούν πέρα από τις δυνατότητές τους(σ.σ. και εξαιτίας της πολιτικής των τραπεζών).
Με το ξέσπασμα της κρίσης, η κατάρρευση των εισοδημάτων έφερε έως και το 45% των στεγαστικών και το 65% των καταναλωτικών δανείων στο «κόκκινο». Τα περισσότερα μεταβιβάστηκαν σε funds μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων, ενώ η άρση των μέτρων προστασίας οδήγησε σε μαζικές διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης. Το αποτέλεσμα ήταν μια βαθιά αλλαγή στη νοοτροπία των δανειοληπτών.
Σήμερα, παρά την άφθονη ρευστότητα των τραπεζών και τα προνομιακά προγράμματα, η ζήτηση για δάνεια παραμένει χαμηλή. Τα νοικοκυριά εμφανίζονται πολύ πιο συντηρητικά και επιλέγουν προσεκτικά τις χρηματοδοτήσεις τους.
Οι νέες τάσεις στη δανειοληψία
• Αγορά ακινήτων με ίδια κεφάλαια Περίπου 80% των αγοραπωλησιών γίνεται χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Οι αγοραστές προτιμούν να χρησιμοποιούν τη ρευστότητά τους αντί να αναλάβουν νέο χρέος.
• Χαμηλό ποσοστό χρηματοδότησης Όσοι τελικά δανείζονται, καλύπτουν μεγάλο μέρος της αξίας του ακινήτου με ίδια κεφάλαια. Το ποσοστό χρηματοδότησης κινείται γύρω στο 65%, όταν προ κρίσης ξεπερνούσε ακόμη και την εμπορική αξία.
• Στροφή στα σταθερά επιτόκια Σχεδόν 70% των νέων στεγαστικών δανείων είναι σταθερού επιτοκίου, επιλογή που ενισχύθηκε από την απότομη αύξηση των επιτοκίων μετά το 2022. Το ποσοστό θα ήταν ακόμη υψηλότερο χωρίς το πρόγραμμα «Σπίτι Μου», που δίνει μόνο κυμαινόμενα επιτόκια.
• Καταναλωτικά δάνεια και κάρτες σε ιστορικά χαμηλά Οι πιστωτικές κάρτες δεν χρησιμοποιούνται πλέον ως εργαλείο δανεισμού. Τα υπόλοιπά τους παραμένουν στα 2,5 δισ. ευρώ επί πέντε χρόνια, πολύ χαμηλότερα από τα 10 δισ. της δεκαετίας του 2000.
Η μεγάλη εικόνα
Η κρίση άφησε βαθύ αποτύπωμα στη συμπεριφορά των νοικοκυριών. Οι Έλληνες δανείζονται λιγότερο, πιο προσεκτικά και με μεγαλύτερη έμφαση στη σταθερότητα και τη μείωση του ρίσκου. Οι τράπεζες μπορεί να έχουν ρευστότητα, αλλά η κοινωνία έχει πλέον μάθει – συχνά με οδυνηρό τρόπο – ότι ο υπερδανεισμός έχει κόστος.
