Τα ξεχασμένα επαγγέλματα που διαμόρφωσαν το Σουφλί τον περασμένο αιώνα
Ουρακτσής, πατουζέρης, αγανατζής, γιαχανατζής, σαμαρτζής, ρακιντζής, τριατατικός. Λέξεις που σήμερα μοιάζουν άγνωστες, αλλά κάποτε περιέγραφαν επαγγέλματα που έδιναν ζωή και ταυτότητα στο Σουφλί. Σε μια εποχή που η πόλη αποτελούσε ένα από τα πιο δραστήρια αστικά κέντρα της Θράκης, τεχνίτες και εργάτες στήριζαν μια ακμάζουσα τοπική οικονομία. Καροποιοί κατασκεύαζαν κάρα για όλη την περιοχή, τενεκετζήδες παρήγαγαν καθημερινά σκεύη, ενώ κτίστες και ξυλουργοί έχτιζαν διώροφα σπίτια προσαρμοσμένα στις ανάγκες της σηροτροφίας. Παράλληλα, μηχανουργοί συναρμολογούσαν αγροτικά μηχανήματα και μεταξεργάτριες εργάζονταν στα εργοστάσια μεταξιού, ξετυλίγοντας τη φούσκα του μεταξοσκώληκα για να παραχθεί η κλωστή που έφτανε μέχρι τη Γαλλία και την Ιταλία.
Αυτή η σχεδόν ξεχασμένη επαγγελματική πραγματικότητα παρουσιάζεται στο βιβλίο «Επαγγέλματα του περασμένου αιώνα στο Σουφλί», που κυκλοφόρησε στα τέλη του 2025 σε συνεργασία με το Λαογραφικό Μουσείο Σουφλίου «Γνάφαλα». Συγγραφέας είναι ο Κώστας Δούλιας, συνταξιούχος γεωπόνος, ο οποίος μεγάλωσε στο Σουφλί τη δεκαετία του 1950, όταν η παλιά ακμή είχε ήδη αρχίσει να υποχωρεί. Όπως αναφέρει, οι αφηγήσεις της οικογένειάς του τον οδήγησαν να καταγράψει τα επαγγέλματα που χάνονταν, μια προσπάθεια που εξελίχθηκε συστηματικά κατά την περίοδο της πανδημίας. Η θετική ανταπόκριση στις διαδικτυακές αναρτήσεις του τον ενθάρρυνε να συνεχίσει, φτάνοντας τελικά στην καταγραφή 122 επαγγελμάτων.
Το βιβλίο είναι οργανωμένο αλφαβητικά και συνοδεύεται από περίπου 200 φωτογραφίες, πολλές από οικογενειακά αρχεία που φτάνουν μέχρι το 1893. Ο συγγραφέας εξηγεί ότι το Σουφλί, έως το 1920, αποτελούσε μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και είχε άμεσες επιρροές από μεγάλα κέντρα όπως η Αδριανούπολη και η Προύσα, γεγονός που συνέβαλε στην ανάπτυξή του. Την ίδια περίοδο, η πόλη λειτουργούσε ως σημαντικό αστικό κέντρο, σε αντίθεση με άλλες περιοχές της Θράκης που δεν είχαν ακόμη αναπτυχθεί.
Κεντρικό ρόλο στην οικονομία του Σουφλίου είχαν η σηροτροφία και η αμπελουργία. Οι δύο αυτοί κλάδοι καθόρισαν την κοινωνική και αρχιτεκτονική φυσιογνωμία της πόλης, απαιτώντας εξειδικευμένη γνώση και πολλά εργατικά χέρια. Ο Κώστας Δούλιας αναφέρεται συχνά στη σηροτροφία, καθώς η οικογένειά του δραστηριοποιούνταν στην παραγωγή αυγών μεταξοσκώληκα. Τονίζει ότι οι γνώσεις των τότε παραγωγών ήταν πρωτοποριακές για την εποχή, εφαρμόζοντας μεθόδους όπως εκείνη του Παστέρ.
Στο βιβλίο παρουσιάζονται επίσης επαγγέλματα που σήμερα έχουν εκλείψει. Ανάμεσά τους, το επάγγελμα του καροποιού, με περισσότερα από 30 εργαστήρια να λειτουργούν στο Σουφλί. Αναφέρεται μάλιστα ότι ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε παραγγείλει 1.000 κάρα για την αποκατάσταση των προσφύγων της Μικράς Ασίας. Σημαντική ήταν και η συνεργασία κτιστών και ξυλουργών για την κατασκευή των χαρακτηριστικών διώροφων σπιτιών της πόλης. Ξεχωριστή θέση κατείχε το επάγγελμα του καζαντζή, με 32 καζάνια να λειτουργούν κάθε χρόνο για την παραγωγή τσίπουρου. Η πόλη διέθετε επίσης επτά πλεούμενους μύλους στον Έβρο, ενώ οι μηχανουργοί της δεκαετίας του 1950 κατασκεύαζαν αυτοκινούμενα αγροτικά μηχανήματα. Παράλληλα, τουλάχιστον δέκα τενεκετζήδες δραστηριοποιούνταν στην περιοχή, ενώ το πιο διαδεδομένο γυναικείο επάγγελμα ήταν εκείνο της μεταξεργάτριας στα τοπικά μεταξουργεία.
Το βιβλίο «Επαγγέλματα του περασμένου αιώνα στο Σουφλί» κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις iWrite.
