Αλλαγές στα τεκμήρια το 2026: Αυξημένη φορολογία για 400.000 ελεύθερους επαγγελματίες
Η αύξηση του κατώτατου μισθού και η επίδρασή της στη φορολογία
Το 2026 αναμένεται να φέρει σημαντικές επιβαρύνσεις για περίπου 400.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς η άνοδος του τεκμαρτού εισοδήματος οδηγεί αυτόματα σε υψηλότερο ελάχιστο φόρο. Η αύξηση του κατώτατου μισθού από 830 σε 880 ευρώ, που εφαρμόστηκε από την 1η Απριλίου 2025, ανέβασε το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα στα 12.320 ευρώ από 11.620 ευρώ το 2024. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ο κατώτατος φόρος να αυξηθεί από 1.256 σε 1.410 ευρώ, επιβαρύνοντας κυρίως όσους δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα από το τεκμαρτό.
Σχεδόν οι μισοί επαγγελματίες φορολογούνται με τεκμήρια
Τα στοιχεία των φετινών φορολογικών δηλώσεων δείχνουν ότι το 49,7% των επαγγελματιών φορολογήθηκε με βάση τα τεκμήρια. Από τους 714.465 ενεργούς επαγγελματίες, οι 387.532 είδαν το εισόδημά τους να αναπροσαρμόζεται αυτόματα στα 13.107 ευρώ, με τον μέσο φόρο να φτάνει τα 1.815 ευρώ. Η πρακτική αυτή συνεχίζει να δημιουργεί έντονες αντιδράσεις, καθώς η φορολόγηση δεν βασίζεται στο πραγματικό εισόδημα αλλά σε ένα τεκμαρτό όριο που θεωρείται ελάχιστο από τη φορολογική διοίκηση.
Οι κατηγορίες που ευνοούνται από τις αλλαγές
Παρά τις αυξημένες επιβαρύνσεις, υπάρχουν και επαγγελματίες που θα δουν ελαφρύνσεις. Όσοι έχουν έδρα και κατοικία σε οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους θα έχουν μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα. Το όριο αυτό αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους για περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας, του Έβρου, της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας και της Ηπείρου. Στους ωφελημένους περιλαμβάνονται επίσης νέες μητέρες ελεύθερες επαγγελματίες, οι οποίες εξαιρούνται από το τεκμήριο για το έτος γέννησης του παιδιού και για τα δύο επόμενα χρόνια, μια ρύθμιση που αφορά περίπου 6.000 γυναίκες.
Ειδικές προβλέψεις για ευάλωτες και ειδικές επαγγελματικές ομάδες
Μείωση 50% στο τεκμαρτό εισόδημα προβλέπεται και για επαγγελματίες με αναπηρία 67% έως 79%, για όσους δραστηριοποιούνται σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, για μονογονεϊκές οικογένειες με αποκλειστική επιμέλεια ανηλίκων, για γονείς εξαρτώμενων τέκνων με αναπηρία άνω του 67% και για πολύτεκνες οικογένειες. Αντίστοιχες ελαφρύνσεις ισχύουν για εκμεταλλευτές ταξί με ποσοστό ιδιοκτησίας έως 25% και για εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων.
Πλήρης εξαίρεση από το τεκμαρτό σύστημα
Ορισμένες κατηγορίες επαγγελματιών εξαιρούνται πλήρως από το τεκμαρτό σύστημα και φορολογούνται μόνο με βάση το δηλωθέν εισόδημα. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι αγρότες, όσοι εργάζονται με «μπλοκάκι» για έως τρεις εργοδότες, άτομα με αναπηρία άνω του 80%, καφενεία σε κοινότητες έως 500 κατοίκων, ασφαλιστικοί διαμεσολαβητές με έως δύο συνεργαζόμενες εταιρείες, νέοι επαγγελματίες στα τρία πρώτα έτη δραστηριότητας, υποδιανομείς και υποπράκτορες Τύπου με περιορισμένο αριθμό συνεργασιών, καθώς και πλανόδιοι λαχειοπώλες.
Η ανάγκη προσκόμισης δικαιολογητικών
Για να εφαρμοστούν οι ελαφρύνσεις ή οι εξαιρέσεις, οι φορολογούμενοι πρέπει να προσκομίσουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, όπως πιστοποιητικά πολυτεκνίας, έγγραφα επιμέλειας, άδειες κυκλοφορίας ταξί και άλλα αποδεικτικά στοιχεία. Χωρίς αυτά, οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν ενεργοποιούνται.
Οι ελαφρύνσεις μετατίθενται για το 2027
Παρότι το 2026 φέρνει αυξημένες επιβαρύνσεις, η συνολική ελάφρυνση για τους ελεύθερους επαγγελματίες αναμένεται να φανεί το 2027, όταν θα αποτυπωθούν στις εκκαθαρίσεις οι μειώσεις φόρων που θα προκύψουν από τη νέα φορολογική κλίμακα.
