Πότε απενεργοποιείται ο ΑΦΜ και ποιες συναλλαγές «παγώνουν» μετά τις νέες οδηγίες της ΑΑΔΕ
Νέο πλαίσιο για την απενεργοποίηση ΑΦΜ με σαφείς προϋποθέσεις και περιορισμό αυθαίρετων παρεμβάσεων
Η ΑΑΔΕ προχωρά σε σημαντική αναθεώρηση της διαδικασίας απενεργοποίησης Αριθμού Φορολογικού Μητρώου, προσαρμόζοντας το πλαίσιο στις επισημάνσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου έθεσε όρια στη μέχρι πρότινος γενικευμένη πρακτική «παγώματος» ΑΦΜ, οδηγώντας τη Φορολογική Διοίκηση στη θέσπιση συγκεκριμένων και απολύτως οριοθετημένων περιπτώσεων όπου μπορεί να εφαρμοστεί η διαδικασία.
Πότε μπορεί να απενεργοποιηθεί ένας ΑΦΜ
Η απενεργοποίηση δεν συνδέεται πλέον με αόριστες υποψίες φοροδιαφυγής, αλλά εφαρμόζεται αποκλειστικά σε περιπτώσεις που προβλέπονται ρητά. Η διαδικασία μπορεί να ξεκινήσει είτε αυτεπάγγελτα από την ΑΑΔΕ είτε μετά από αίτημα του ίδιου του φορολογούμενου, ενώ διασφαλίζεται το δικαίωμα υποβολής αντιρρήσεων και παροχής εξηγήσεων.
Πολλαπλοί ΑΦΜ στο ίδιο φυσικό πρόσωπο
Μία από τις βασικές περιπτώσεις αφορά τη διαπίστωση ότι ένα φυσικό πρόσωπο διαθέτει περισσότερους από έναν ΑΦΜ. Σε αυτή την περίπτωση, ο φορολογούμενος καλείται να απενεργοποιήσει τους επιπλέον αριθμούς μέσω της σχετικής ψηφιακής διαδικασίας. Αν δεν ανταποκριθεί, η ΑΑΔΕ προχωρά αυτεπάγγελτα, διατηρώντας τον ΑΦΜ που αποτυπώνει πληρέστερα τη φορολογική του εικόνα, βάσει δηλώσεων εισοδήματος, περιουσιακών στοιχείων, εταιρικών συμμετοχών και οικονομικών υποχρεώσεων.
Ψευδή στοιχεία και πλαστά έγγραφα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις όπου ο ΑΦΜ έχει αποκτηθεί με ψευδή ή ανακριβή στοιχεία ή με τη χρήση πλαστών ταυτοποιητικών εγγράφων. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απενεργοποίηση μπορεί να επεκταθεί και σε νομικά πρόσωπα που συνδέονται άμεσα με τον συγκεκριμένο ΑΦΜ, ειδικά όταν ο φορολογούμενος εμφανίζεται ως μοναδικός εταίρος ή μέλος εταιρείας.

Επιπτώσεις σε εταιρείες και νομικά πρόσωπα
Η απενεργοποίηση μπορεί να επηρεάσει και άλλες εταιρείες στις οποίες συμμετέχει το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο ως μοναδικός εταίρος. Όταν ο προς απενεργοποίηση ΑΦΜ εμφανίζεται σε θέσεις διοίκησης ή εκπροσώπησης άλλων νομικών προσώπων, η ΑΑΔΕ ενημερώνει τους εμπλεκόμενους φορείς ώστε να προχωρήσουν στις απαραίτητες αλλαγές στα καταστατικά ή στην εκπροσώπηση.
ΑΦΜ ως φορολογικός εκπρόσωπος τρίτων
Σε περιπτώσεις όπου ο ΑΦΜ λειτουργεί ως φορολογικός εκπρόσωπος ή αντιπρόσωπος άλλου προσώπου, ζητείται η αντικατάσταση του εκπροσώπου ή η δήλωση αποδοχής άμεσης επικοινωνίας με τη Φορολογική Διοίκηση. Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξουν εκκρεμότητες ή εμπλοκές σε φορολογικές πράξεις τρίτων προσώπων.
Ποιες συναλλαγές «παγώνουν» όταν ο ΑΦΜ απενεργοποιείται
Η απενεργοποίηση ΑΦΜ έχει άμεσες και σημαντικές συνέπειες. Όσο ο αριθμός παραμένει ανενεργός, δεν επιτρέπεται η υποβολή δηλώσεων έναρξης, μεταβολής ή διακοπής εργασιών. Αυτό επηρεάζει άμεσα επαγγελματίες και επιχειρήσεις, καθώς μπλοκάρει βασικές διοικητικές και οικονομικές διαδικασίες που απαιτούν ενεργό ΑΦΜ.
Στόχος η οριοθέτηση παρεμβάσεων και η αποφυγή καταχρηστικών πρακτικών
Με το νέο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περιορίσει τις παρεμβάσεις της σε συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες περιπτώσεις, αποφεύγοντας πρακτικές που κρίθηκαν προβληματικές από τη Δικαιοσύνη. Η αναθεώρηση στοχεύει στη διαφάνεια, την ασφάλεια δικαίου και την προστασία των φορολογουμένων από αυθαίρετες ενέργειες.