Νέο κληρονομικό δίκαιο και φορολογικές ρυθμίσεις

Οι σαρωτικές αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο, που ενέκρινε πρόσφατα το Υπουργικό Συμβούλιο και σύντομα θα αποτελέσουν νόμο του κράτους, αναμένεται να οδηγήσουν σε αύξηση των φορολογικών εσόδων. Χιλιάδες κληρονόμοι δεν θα μπορούν πλέον να αποποιούνται περιουσίες, με αποτέλεσμα να περιέρχονται στην κατοχή τους και να φορολογούνται.

Οι βασικές αλλαγές

Περιορισμός αποποιήσεων: Οι κληρονόμοι θα μπορούν να αποδέχονται την κληρονομιά αναλαμβάνοντας μέρος των χρεών, μέχρι την αξία της περιουσίας, και όχι το σύνολο.
Κατάργηση του «εξ αδιαιρέτου»: Αντί για ποσοστά συγκυριότητας, ένας κληρονόμος θα παίρνει το ακίνητο και οι υπόλοιποι θα αποζημιώνονται σε χρήμα ή άλλο περιουσιακό στοιχείο.
Αύξηση νόμιμης μοίρας: Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται στο 33% από 25%.
Έλεγχοι από ΑΑΔΕ: Εκατοντάδες υποθέσεις μεταβιβάσεων πρώτης κατοικίας, γονικών παροχών και κληρονομιών θα ελεγχθούν για τήρηση των προϋποθέσεων φοροαπαλλαγών.

Φορολογία κληρονομιών και δωρεών

Για συγγενείς α’ βαθμού ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ σε γονικές παροχές και δωρεές.
Υπέρβαση του ποσού φορολογείται με 10%.
Για συγγενείς β’ βαθμού, ο φόρος δωρεάς είναι 20%, ενώ για γ’ βαθμού 40%.
Απαλλάσσονται από φόρο κληρονομιάς χρηματικές καταθέσεις σε τράπεζες με συνδικαιούχους, μετά τον θάνατο ενός εξ αυτών.

Η διεθνής διάσταση

Σύμφωνα με στοιχεία της UBS, το 2025 καταγράφηκε η μεγαλύτερη μεταβίβαση πλούτου από δισεκατομμυριούχους προς τους κληρονόμους τους από το 2015. Συνολικά 298 δισ. δολάρια άλλαξαν χέρια μέσα σε έναν χρόνο, ενώ εκτιμάται ότι 5,9 τρισ. δολάρια θα κληροδοτηθούν στα επόμενα 15 χρόνια.

Συμπέρασμα

Οι αλλαγές στο κληρονομικό δίκαιο αναμένεται να περιορίσουν τις μαζικές αποποιήσεις, να αυξήσουν την κινητικότητα ακινήτων και να ενισχύσουν τα κρατικά έσοδα. Παράλληλα, δημιουργούν νέα δεδομένα για τις οικογένειες που καλούνται να διαχειριστούν περιουσίες και χρέη με διαφορετικούς κανόνες.

ΠΗΓΗ