Το δημογραφικό υπονομεύει τις μελλοντικές συντάξεις
Δραματική μείωση του εργατικού δυναμικού – Σενάρια για χαμηλότερες συντάξεις και αύξηση ορίων ηλικίας
Οι προβλέψεις για την Ελλάδα είναι δυσοίωνες, καθώς το δημογραφικό πρόβλημα περιορίζει το εργατικό δυναμικό και αυξάνει τις κρατικές δαπάνες για το συνταξιοδοτικό. Σύμφωνα με τις τελευταίες μελέτες της Eurostat, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΟΟΣΑ, σε κάθε 100 εργαζόμενους θα αντιστοιχούν 60 ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών το 2040 και 75 το 2050, έναντι 39 σήμερα.
Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ «Pensions at a Glance 2025» δείχνει ότι η αναλογία ασφαλισμένων–συνταξιούχων θα επιδεινωθεί: από 1 συνταξιούχο προς 1,66 εργαζόμενους σήμερα, στο 1 προς 1,46 το 2030 και στο 1 προς 1,23 το 2050. Μέχρι το 2050, το 35% του πληθυσμού της Ελλάδας θα είναι συνταξιούχοι, ενώ οι κάτοικοι θα μειωθούν σε μόλις 8 εκατομμύρια, με το 36% άνω των 65 ετών.
Η εικόνα στην Ευρώπη
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι οι συντάξεις στην Ευρώπη αντιστοιχούν κατά μέσο όρο στο 61% του μισθού, με μεγάλες αποκλίσεις:
- Εσθονία, Λιθουανία και Ιρλανδία κάτω από 40%.
- Ολλανδία, Πορτογαλία και Τουρκία πάνω από 90%.
- Στην Ελλάδα η αναλογία φτάνει στο 88,5%, ενώ στη Γερμανία, Γαλλία και Σουηδία κυμαίνεται γύρω στο 50%.
Η ΕΕ προβλέπει ότι ο πληθυσμός της θα μειωθεί από 451 εκατ. σήμερα σε 432 εκατ. το 2070, ενώ το ποσοστό ηλικιωμένων αυξάνεται ραγδαία. Στη Γερμανία, η κρατική ενίσχυση για συντάξεις ξεπέρασε φέτος τα 100 δισ. ευρώ και αναμένεται να φτάσει τα 150 δισ. έως το 2040.
Δαπάνες και όρια ηλικίας
- Η Ιταλία δαπανά το 16% του ΑΕΠ για συντάξεις.
- Η Γερμανία περίπου 10%.
- Η Ελλάδα το 2022 διέθεσε 14,5% του ΑΕΠ, ποσοστό που θα μειωθεί στο 13,7% το 2040.
Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι σε πολλές χώρες το όριο συνταξιοδότησης θα φτάσει ή και θα ξεπεράσει τα 70 χρόνια. Στην Ελλάδα, όπου τα όρια ηλικίας συνδέονται με το προσδόκιμο ζωής και αναπροσαρμόζονται κάθε τρία χρόνια, η επόμενη αύξηση θα εξεταστεί το 2030, ενώ για το 2027 θα παραμείνουν σταθερά.
Η συρρίκνωση του ενεργού πληθυσμού και η αύξηση των ηλικιωμένων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για το μέλλον των συντάξεων. Οι ειδικοί τονίζουν ότι χωρίς παράταση του εργασιακού βίου ή στροφή στην ιδιωτική ασφάλιση, οι μελλοντικές συντάξεις θα είναι αναπόφευκτα χαμηλότερες.