Νέο πλαίσιο στις σχολάζουσες κληρονομίες…
Νέο πλαίσιο με αυστηρές προθεσμίες και πλήρη ψηφιοποίηση για να μην χάνουν οι κληρονόμοι περιουσίες
Η διαχείριση των σχολαζουσών κληρονομιών, δηλαδή των περιουσιών που μένουν χωρίς εμφανείς κληρονόμους, αλλάζει ριζικά από το Υπουργείο Οικονομικών. Το νέο νομοσχέδιο εισάγει πλήρη ψηφιοποίηση της διαδικασίας, αυστηρές προθεσμίες και ενιαίο μητρώο, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις και να αξιοποιηθούν οι περιουσίες προς όφελος του Δημοσίου και των κοινωφελών σκοπών.
Για δεκαετίες, η γραφειοκρατία και η έλλειψη συντονισμού οδηγούσαν χιλιάδες περιουσίες σε πολυετή εκκρεμότητα. Με το νέο πλαίσιο, το Δημόσιο αποκτά πλέον ξεκάθαρες διαδικασίες για να αναγνωρίζεται ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος, ενώ οι πολίτες καλούνται να κινηθούν άμεσα για να μην χάσουν δικαιώματα.
Η ψηφιακή πλατφόρμα «e-diadoxi»
Η μεγαλύτερη τομή είναι η δημιουργία της πλατφόρμας «e-diadoxi», ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος που καταγράφει, παρακολουθεί και εκκαθαρίζει τις σχολάζουσες κληρονομίες.
- Καταργούνται τα διάσπαρτα μητρώα που τηρούσαν οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις.
- Δημιουργείται Ενιαίο Ψηφιακό Μητρώο, όπου ανοίγεται ηλεκτρονικός φάκελος για κάθε υπόθεση.
- Ο φάκελος περιλαμβάνει ληξιαρχική πράξη θανάτου, πιστοποιητικά συγγενών, αποποιήσεις, στοιχεία περιουσίας και πράξεις διαχείρισης.
- Μέσω διασύνδεσης με Ληξιαρχεία, Μητρώο Πολιτών και Μητρώο Διαθηκών, το Δημόσιο ενημερώνεται άμεσα για κάθε θάνατο χωρίς εμφανή κληρονόμο.
Νέες προθεσμίες
Η διαδικασία αναγνώρισης του Δημοσίου ως κληρονόμου γίνεται πλέον αυστηρή και σύντομη:
- Μόλις διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει διαθήκη και ότι όλοι οι συγγενείς μέχρι την πέμπτη τάξη έχουν αποποιηθεί ή δεν υπάρχουν, αναρτάται ψηφιακή πρόσκληση προς πιθανούς κληρονόμους.
- Η προθεσμία είναι ένα έτος για να εμφανιστεί όποιος έχει δικαίωμα.
- Αν δεν εμφανιστεί κανείς, η Επιτροπή Σχολαζουσών Κληρονομιών γνωμοδοτεί και ο Υπουργός Οικονομικών εκδίδει πράξη διαπίστωσης.
- Ακολουθεί μικρή προθεσμία 15 ημερών για αίτηση θεραπείας. Αν δεν υποβληθεί, το Δημόσιο καθίσταται μοναδικός κληρονόμος.
Νέος φορέας διαχείρισης
Η διαχείριση των περιουσιών συγκεντρώνεται πλέον σε έναν ενιαίο οργανισμό, το Ίδρυμα Διαχείρισης και Εκκαθάρισης Κληρονομιών.
- Αναλαμβάνει καταγραφή, αποτίμηση, εκποίηση όπου χρειάζεται και τελική εκκαθάριση.
- Υποχρεούται να αναρτά πλήρη έκθεση στη πλατφόρμα «e-diadoxi» μετά τη λήξη κάθε έργου.
- Εισάγεται καινοτομία: ιδιώτες που υποδεικνύουν άγνωστες σχολάζουσες κληρονομίες δικαιούνται αμοιβή, κατά αναλογία με άλλα συστήματα επιβράβευσης δηλώσεων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι κληρονόμοι
Η νέα πραγματικότητα σημαίνει ότι οι κληρονόμοι δεν έχουν περιθώρια καθυστέρησης:
- Οφείλουν να ενημερώνονται άμεσα για τον θάνατο συγγενών και να εκδίδουν τα απαραίτητα πιστοποιητικά.
- Πρέπει να ελέγχουν εγκαίρως αν υπάρχει διαθήκη και να δηλώνουν αποδοχή ή αποποίηση εντός των νόμιμων προθεσμιών.
- Οφείλουν να παρακολουθούν τις αναρτήσεις στην πλατφόρμα «e-diadoxi», καθώς η προθεσμία του ενός έτους είναι δεσμευτική.
- Η παράλειψη απλών ενεργειών μπορεί να οδηγήσει την περιουσία στη διαδικασία της σχολάζουσας, ακόμη και αν υπάρχει πραγματικός δικαιούχος.