Στο προσκήνιο ξανά η εμπορευματοποίηση του πλάσματος – Αντιδράσεις ασθενών και συλλόγων στην Ελλάδα
Σχέδια για ιδιωτικά κέντρα συλλογής πλάσματος προκαλούν έντονες αντιδράσεις – Ο ρόλος των φαρμακοβιομηχανιών και οι φόβοι για την επάρκεια αίματος
Το ζήτημα της εμπορευματοποίησης του αίματος και του πλάσματος επανέρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη σχετικά με τη δυνατότητα συλλογής πλάσματος στην Ελλάδα από ιδιωτικές εταιρείες με επενδυτικούς σκοπούς. Το σχέδιο αυτό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από ασθενείς και συλλόγους, οι οποίοι κάνουν λόγο για απειλή στις αρχές της εθελοντικής αιμοδοσίας.
Με προτεινόμενο τίτλο «Αναδιοργάνωση του συστήματος διαχείρισης αίματος, συστατικών αίματος και προϊόντων αίματος ως ΟΑΠΑ», το υπουργείο σχεδιάζει να ιδιωτικοποιήσει και να εμπορευματοποιήσει το αίμα και τα παράγωγά του. Η ίδρυση κέντρων συλλογής πλάσματος εκτός του συστήματος αιμοδοσίας θεωρείται από τους ειδικούς επικίνδυνη για την επάρκεια άλλων παραγώγων, όπως ερυθρά και αιμοπετάλια, καθώς οι ίδιοι δότες θα καλούνται να προσφέρουν συχνότερα πλάσμα, περιορίζοντας τη δυνατότητα άλλων προσφορών.
Το σχέδιο νόμου που συντάχθηκε εκ νέου τον Δεκέμβριο του 2024 προβλέπει ότι το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) θα έχει ρόλο συντονιστή, ενώ θα δημιουργηθούν ιδιωτικά κέντρα στρατολόγησης δοτών και συλλογής πλάσματος. Ωστόσο, δεν υπάρχει σαφής πρόβλεψη για το πού θα κατευθύνεται το πλάσμα, ποια προϊόντα θα παράγονται, με τι κόστος για το Δημόσιο και πώς θα διατίθενται στην ελληνική αγορά.
Αντιδράσεις συλλόγων
Η αντίδραση υπήρξε άμεση από τον Σύλλογο Πασχόντων από Μεσογειακή Αναιμία (ΠΑΣΠΑΜΑ), τον Πανελλήνιο Σύλλογο Πασχόντων από Ανοσοανεπάρκεια «Γαλληνός» και την Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία (ΕΣΑμεΑ). Οι οργανώσεις αυτές δηλώνουν κατηγορηματικά αντίθετες σε κάθε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης του αίματος και των παραγώγων του, τονίζοντας ότι η αιμοδοσία πρέπει να παραμείνει υπό κρατικό έλεγχο και να βασίζεται στον εθελοντισμό.
Η Βάνα Μυρίλλα, γενική γραμματέας του ΠΑΣΠΑΜΑ, υπογράμμισε ότι οι ασθενείς θα βρίσκονται σε εγρήγορση απέναντι σε κάθε νομοσχέδιο που επιχειρεί να ιδιωτικοποιήσει το αίμα. Όπως ανέφερε, είναι η δεύτερη φορά μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα που η κυβέρνηση φέρνει ένα τέτοιο σχέδιο και το «παγώνει» μετά τις αντιδράσεις.
Ο ρόλος των φαρμακοβιομηχανιών
Σύμφωνα με τους συλλόγους, οι φαρμακευτικές εταιρείες ασκούν πιέσεις καθώς το πλάσμα αποτελεί πηγή μεγάλου κέρδους. Η Ελλάδα κινδυνεύει να μετατραπεί σε χώρα αναφοράς για φάρμακα που θα παράγονται από πλάσμα, το οποίο θα αγοράζεται φθηνά και θα πωλείται ακριβά. Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ) έχει ήδη παρουσιάσει προτάσεις πολιτικής για τη διασφάλιση της επάρκειας παραγώγων αίματος, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για εμπορευματοποίηση.
Ζητήματα ασφάλειας
Επιπλέον, δεν υπάρχει σαφές πρωτόκολλο για την ασφάλεια της συλλογής πλάσματος, με αποτέλεσμα η ευθύνη να μετατίθεται στους γιατρούς. Οι σύλλογοι τονίζουν ότι οποιαδήποτε διαδικασία πρέπει να γίνεται υπό την επίβλεψη κρατικού φορέα, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ασφάλεια των προϊόντων.
